Menu
example

Ontrouw 2.0: 'Het aantal getrouwde mensen op Tinder is niet te tellen'05/11/2017


Ontrouw is van alle tijden, maar opmerkelijk is wel de manier waarop sociale media overspel hebben veranderd. ‘Vroeger moest je echt nog moeite doen om iemand te leren kennen, vandaag hoef je maar twee keer met je muis te klikken en naar de plaats van afspraak te rijden.' Artikel van Tim Van Steendam voor Humo.

Karolien en Bart zijn al negen jaar samen. Het koppel koopt een groter huis, twijfelt over een sauna in de tuin en bladert door meubelcatalogi voor de babykamer. Tot Karolien een bericht op de smartphone van Bart ziet verschijnen: hij blijkt er via verschillende datingsites een harem aan bedpartners op na te houden. Niet de ontrouw op zich is opmerkelijk, wel de manier waarop sociale media overspel hebben veranderd. ‘Vroeger moest je echt nog moeite doen om iemand te leren kennen, vandaag hoef je maar twee keer met je muis te klikken en naar de plaats van afspraak te rijden."

"Online erotische berichten versturen lijkt speels en opwindend, maar de gevolgen kunnen heel ingrijpend zijn"

Karolien en Bart, die onder een andere naam in mijn eigen kennissenkring circuleren, zijn lang niet de enigen wier relatie na een duwtje van de sociale media op de klippen der ontrouw is gestrand. Wanneer ik hun geval voorleg aan seksuoloog en relatietherapeut Rika Ponnet, geeft die meteen een resem voorbeelden uit haar eigen praktijk.

Rika Ponnet «De relationele ravage die datingsites veroorzaken, begint enorme proporties aan te nemen. De laatste maanden word ik werkelijk om de oren geslagen met verhalen over datingsite Tinder. Zo ontving ik onlangs een vrouw die twee maanden vóór haar huwelijk ontdekte dat haar verloofde contact had met tal van seksuele partners. Het ging nochtans om twee hoogopgeleide twintigers met een ogenschijnlijk perfecte relatie, geen kinderen en een leuk seksleven.»

HUMO Datingsites als Tinder, Bumble of Happn richten zich toch voornamelijk op singles?
Ponnet
«Dat zou je denken, maar toch hoor ik van iedereen die daarop actief is dat het aantal getrouwde mensen er niet te tellen valt. Onlangs sprak ik een alleenstaande vrouw die op aanraden van vrienden na veel aarzelen een profiel aanmaakte. Na een halfuur had ze al twee getrouwde mannen uit haar vriendenkring herkend. Ze heeft meteen haar profiel verwijderd!

»Je staat ervan versteld hoe weinig gêne sommige mensen nog hebben. Ze zitten er blijkbaar niet mee in om met naam en foto op een datingsite te staan, zélfs als ze getrouwd zijn. Onlangs hoorde ik het verhaal van een vijftiger die op Tinder een vijftien jaar jongere vrouw had ontmoet. Vrijwel meteen na hun online kennismaking vertelde ze hem al dat ze boven haar bed een groot net had gespannen en dat ze het heerlijk vond om daarin eens goed gepakt te worden. En dat zat die man allemaal te lezen terwijl hij in de kantine van zijn werk zijn boterhammetjes zat op te eten!

»Ik vermoed dat het allemaal deel uitmaakt van de zucht naar spanning. Mensen zoeken meer dan ooit de grenzen op.»

HUMO Dat uit zich ook in de omgangsvormen op zulke websites: een vriend van mij noemde Tinder onomwonden een neukbarak.
Ponnet
«Die websites profileren zich graag als een vrolijke plek waar je vrijblijvend interessante mensen kunt ontmoeten, maar de realiteit is anders. Het valt mij telkens weer op hoe snel men er overgaat tot zeer expliciete boodschappen. Eerst is er het kennismakingsbericht, en vervolgens schrijven ze dat ze het liefst oraal bevredigd worden, of sturen ze een foto van hun geslachtsdelen!»

HUMO Het lijkt wel of we online geen schaamte meer kennen.
Ponnet
«Ja, en dat is opmerkelijk. Want laat ons eerlijk zijn: hier is sprake van serieus grensoverschrijdend gedrag. Op café begin je toch ook niet tegen een vreemde te praten over je seksuele fantasieën? Online kan dat allemaal. Er is geen enkele sociale controle: je zit daar maar alleen achter je smartphone of laptop. En je kunt de werkelijke intenties van je gesprekspartner ook op geen enkele manier achterhalen: je moet het stellen met wat ze schrijven.

»Ik hoor ook geregeld dat op datingsites geld wordt gevraagd voor seksuele diensten. Een man vertrouwde me onlangs toe: als ik dan eens een aantrekkelijke vrouw ontmoet, dan blijkt het meestal een escortgirl te zijn.

»Ik ben ervan overtuigd dat zulke praktijken je vertrouwen in de mens kunnen aantasten. Als je als vrouw te pas en te onpas als een prostituee wordt aangesproken, dan heeft dat een invloed op je beeld van mannen. Al laten vrouwen zich blijkbaar ook niet onbetuigd: anders zouden er toch niet zoveel mannen aan hun trekken komen?»

HUMO Ik las op een website met tips voor ‘veilig vreemdgaan" dat een datingapp als Tinder niet aan te raden is: je moet er namelijk inloggen met je Facebookprofiel, waardoor de kans om betrapt te worden groter is dan wanneer je een vals profiel gebruikt op een overspelsite als Second Love.
Ponnet
«Als je het veilig en discreet wilt houden, is dat laatste inderdaad een betere optie. Daarom vind ik het zo ontluisterend dat mensen tóch zonder de minste scrupules op Tinder gaan staan.

»Tegelijk vind ik deze evolutie ook interessant om te volgen. Want de mensen zijn niet veranderd, die fantasieën zijn er altijd al geweest. Alleen bestaat er nu een medium waarop we die ook kunnen uitspreken. Zo krijgen we plots een staalkaart van de menselijke erotische verbeelding te zien.»

Verzetje
De eerste contactadvertentie verscheen in 1695 in het Britse magazine Collection for the Improvement of Husbandry and Trade en omschreef de zoekende in kwestie als volgt: ‘Een heer van rond de 30 jaar, die zegt dat hij een heel goed landgoed bezit, zou graag willen huwen met een jongedame die een vermogen heeft van ongeveer 3.000 pond." Anno 2017 maak je via je tablet een profiel aan op Second Love en geef je onomwonden je voorkeuren in: chat, bondage of een spannend rollenspel.

Naast de overvloed aan datingsites is het aantal overspelsites, die zich specifiek richten op de echtelijke ontrouw, onderhand niet meer bij te houden: Mijn Geheime Liefde (‘Flirten is niet alleen voor singles"), Victoria Milan (‘Herleef de passie, begin een affaire"), Ashley Madison (‘Life is short - have an affair") of Secret Flirt Dating. Een slipper is maar een swipe verwijderd.

Seksuoloog Alexander Witpas haalt al zeventien jaar lang knopen uit het relationele weefsel en ook hij bemerkt een groeiende bemoeienis van sociale media.
Alexander Witpas «Het is zo makkelijk geworden om een partner te vinden. Ik ben geen moralist die sociale media met alle zonden van de wereld belaadt, maar we kunnen toch niet ontkennen dat die drempelverlaging ontrouw in de hand werkt? Vroeger moest je echt nog moeite doen om iemand te leren kennen, vandaag hoef je maar twee keer met je muis te klikken en naar de plaats van afspraak te rijden.»

Ponnet «Elke duurzame relatie kent weleens een periode waarop het wat moeilijker loopt. Als je net op dat moment een kijkje gaat nemen op zulke websites, dan wordt de stap plots heel klein om het eens te proberen.»

Witpas «Mensen bezoeken datingsites trouwens niet altijd om overspel te plegen, maar soms ook gewoon om eens te testen hoe ze na al die jaren in een vaste relatie nog in de markt liggen. Het begint met wat speelse berichtjes over en weer, tot ze zich plots in een situatie bevinden die ze niet hadden gepland.»

En toch valt bij het bekijken van de profielen op overspelsites één constante op: de leden zijn bewust en actief op zoek naar een buitenechtelijke relatie. Ze zijn al jaren getrouwd, hebben schatjes van kinderen, maar gaan ten onder aan de dagelijkse sleur. Ze hebben nood aan een verzetje, klinkt het complexloos.

Ponnet «Sommige mensen rechtvaardigen hun ontrouw als een manier om hun relatie in stand te houden. In nogal wat huishoudens vindt men scheiden nu eenmaal geen optie, ook al leven de partners als broer en zus naast elkaar. Mensen in een relatie sluiten vaak weinig romantische compromissen. Zo beseft de man bijvoorbeeld heel goed dat hij na een scheiding de kinderen niet meer zal zien, of weet de vrouw dat ze het financieel een stuk minder goed zal hebben. Als iemand dan beslist om elders aan zijn trekken te komen, dan krijgt die ook vrij baan.»

HUMO Dat blijkt ook uit het voorbeeld van Karolien en Bart: na haar ontdekking bleef ze nog heel lang zwijgen.
Ponnet
«Het is bijna onmogelijk om met iemand samen te leven zonder dat promiscue gedrag op te merken. Heel veel mensen wéten dan ook dat het gebeurt, maar laten het zo, uit schrik voor de confrontatie. De ontdekking van dat gedrag kan zo choquerend zijn dat men het eerst gewoon niet wil accepteren. Een monogame relatie teert nu eenmaal op exclusiviteit: zodra die wordt doorbroken, verdwijnt dat veilige gevoel en komt er enorme onzekerheid voor in de plaats.

»Veel bedrogen partners vertrouwen me toe dat ze nooit meer dezelfde zullen zijn, dat hun vertrouwen in de medemens onherstelbaar beschadigd is. Online erotische berichten versturen lijkt misschien speels en opwindend, maar de gevolgen kunnen op lange termijn heel ingrijpend zijn voor beide partijen.»

Dat beaamt ook professor Jaclyn Cravens van de afdeling Menswetenschappen aan de Texas Tech University, die al vijftien jaar het verband tussen sociale media en overspel onderzoekt.

Jaclyn Cravens «Mijn klinische onderzoeken hebben al meermaals aangetoond dat een online affaire, waarbij men dus geen fysiek contact heeft, evenveel schade kan berokkenen als een offline affaire. Ook dan reageren partners op dezelfde manier: woede, depressie, verlies van vertrouwen en een diepere angst om opnieuw gekwetst te geraken.»

Exen op Facebook
Accurate cijfers zijn moeilijk te vinden - overspelige mensen laten zich nu eenmaal moeilijk turven - maar als het meest geciteerde gemiddelde van één op de vier klopt, praten we alleen al in Vlaanderen algauw over anderhalf miljoen scheefpoepers. In de vierde en laatste ‘Telefacts"-aflevering van ‘De grote seksenquête" worden deze week nog meer cijfers onthuld: één op de vijf Vlamingen heeft ooit al eens een date gehad via sociale media of een datingapp, slechts zes Vlamingen op honderd zouden ooit ‘louter voor de seks" gebruik gemaakt hebben van datingsites.

Witpas «Als het gaat over de impact van sociale media op onze monogame relaties, dan moeten we niet alleen kijken naar die expliciete dating- of overspelsites, maar ook naar de klassieke sociale netwerken zoals Facebook. Ik zie in mijn praktijk geregeld dat een partner plots weer verliefd geworden is op een oude bekende. Na het zien van een foto van een ex-lief op de tijdlijn komen de herinneringen aan die goede oude tijd weer naar boven. Vroeger verdween een ex-partner doorgaans helemaal uit je leven, tenzij hij een brief schreef, of aan de deur aanbelde. Nu zijn ze virtueel altijd ergens aanwezig, wat maakt dat we in onze relatie voor uitdagingen komen te staan waar we vroeger nooit mee werden geconfronteerd.

»Mensen met een groot netwerk op sociale media, waarin ook allerlei exen circuleren, zijn ook een bron van ongerustheid voor hun partner. Dat werkt controlegedrag in de hand: men zal al eens vlugger de berichten op de telefoon of de computer van de andere gaan doorzoeken.»

Cravens «Een romantische interactie triggert hormonen als oxytocine, vasopressine en dopamine. Ze creëren codes in ons brein die sterk verbonden zijn met bepaalde herinneringen. Een visuele aanzet op Facebook, zoals de foto van een ex, kan dat gelukzalige gevoel opnieuw opwekken, alsof we die persoon in werkelijkheid zouden ontmoeten.

»Uit onderzoek blijkt dat zogenaamde computergemedieerde communicatie een ingrijpende impact heeft: zo vertrouwt men iemand online sneller gevoelige informatie toe dan wanneer men die persoon in werkelijkheid zou ontmoeten. Die openheid leidt dan weer tot een sterkere emotionele band. Een op het eerste gezicht onschuldig gesprekje met een ex via Messenger kan dus heel snel uitmonden in een conversatie die de normale intieme grenzen overschrijdt. Een onschuldige vraag als ‘Wat heb je de voorbije vijf jaar nog gedaan?" leidt dan bijvoorbeeld tot een gesprek over de ups en downs van je huwelijk. De ex herkent het gevoel, en voor je het weet ben je allerlei gevoeligheden aan het delen, met alle gevolgen van dien.»

Maar waar ligt dan de grens? Je kunt chatten met onbekenden, op de webcam kijken naar een schaars geklede Balkanpoes, of zelfs aan de slag gaan met virtualrealityporno, waarbij apparaten levensecht contact simuleren zonder menselijke interactie. Wanneer doe je iets verkeerd?

Cravens «Uit mijn onderzoek blijkt dat het versturen van expliciete boodschappen en zelfs het bekijken van porno door veel partners al beschouwd wordt als overspelig gedrag. De identiteit van de derde partij speelt hierbij wel een belangrijke rol. Als er een ex in het spel is, dan neemt men sneller een drastisch besluit dan wanneer het een wildvreemde is.

»Door de technologische vooruitgang worden de grenzen wel steeds dunner. Bij videochats krijgen we al bijna het gevoel in dezelfde kamer te zitten, nieuwe apparaten in de seksindustrie maken het nu ook al mogelijk om fysiek met de persoon op het scherm aan de slag te gaan.»

Ponnet «Het lijkt vandaag iets minder overzichtelijk, maar ook vroeger was ontrouw niet zo eenduidig te definiëren. Een man getuigde ooit over de extreme jaloezie van zijn partner. Op restaurant moest hij altijd met zijn gezicht naar het raam zitten, zodat hij de vrouwen aan de andere tafels niet kon zien. In haar beleving was kijken dus al een actieve vorm van overspel. Anderen voelen zich bedreigd wanneer hun partner online berichten uitwisselt met iemand van het andere geslacht. Overspel hoeft niet altijd fysiek te zijn, het kan ook emotionele vormen aannemen. We investeren heel veel in een relatie en steken er een deel van onze identiteit in. Alles wat die exclusieve relatie bedreigt, ervaren we als zeer ingrijpend. Wie ontdekt dat zijn partner online intieme gesprekken voert met een buitenstaander, kan zich erg afgewezen voelen. Het leidt dan ook automatisch tot de vraag: als iemand méér van zichzelf deelt met een ander, wat zegt dat dan over je vaste relatie?»

"Het is opmerkelijk hoe weinig schaamte we online kennen. Op café begin je toch ook niet tegen een vreemde te praten over je seksuele fantasieën?"


Spionagesoftware
Als de stropers online gaan, dan kunnen de boswachters niet achterblijven. Een privédetective uit Vlaams-Brabant, die verder anoniem wenst te blijven, heeft haar modus operandi de voorbije jaren moeten aanpassen.

Privédetective «Ik word de laatste jaren vaak ingeschakeld door mensen die vermoeden dat hun partner actief is op datingsites. Terwijl we vroeger uren in onze wagen zaten te wachten voor een motelletje, brengen we nu alsmaar meer tijd door op het internet. Het is makkelijk om een nepprofiel aan te maken en contact te zoeken met de ontrouwe partner. Dat betekent nog niet dat we iemand daar meteen op heterdaad gaan betrappen: vaak beslist men pas na een hele reeks contacten om over te gaan tot een werkelijke date. Maar goed, voor een partner is dat vaak al bewijs genoeg dat de ander het niet zo nauw neemt met de huwelijkstrouw.»

HUMO Merkt u een verschil in de aanpak van ontrouw tussen mannen en vrouwen?
Privédetective
«Mijn ervaring leert dat vrouwen enkel een profiel aanmaken wanneer ze al gescheiden zijn of volledig gebroken hebben met hun partner. Mannen maken profielen aan terwijl ze nog bij hun partner zijn, vaak alleen om wat te flirten met andere vrouwen. Mannen gaan doorgaans ook iets uitgekookter te werk. Ze kopen credits in Nederland, zodat ze met hun smartphone ongemerkt naar porno- of datingsites kunnen surfen. Op de maandelijkse factuur staat enkel ‘credits" vermeld, zodat ze dat thuis makkelijk met een smoes kunnen verantwoorden.»

HUMO Het is dankzij zulke websites misschien makkelijker geworden om overspelig te zijn, maar tegelijk heeft de overspelige er een dagtaak aan om zijn geheimen te bewaren.
Privédetective
«Ja, alles begint bijna altijd met de smartphone. Tevoren slingerde dat toestel rond in huis, maar plots lost je partner hem voor geen vin. Ze nemen hem mee naar de badkamer, als ze met de hond gaan wandelen, bewaren hem "s nachts onder het hoofdkussen, stellen plots een wachtwoord in of schakelen hem uit wanneer ze hem niet bij zich hebben. Dat vereist enige discipline van de overspelige.»

HUMO Op internet kun je dezer dagen ook allerlei zogenaamde spy software kopen om je partner te controleren, of om net te voorkomen dat je partner jou controleert.
Privédetective
«Nieuwe smartphones hebben standaard al software die het voor ons onmogelijk maakt om die toestellen meteen uit te lezen. Soms kost het mij al tien minuten om de juiste software op te laden, wat niet altijd eenvoudig is wanneer het snel moet gaan. Daarom raden we mensen aan om hun partner als verjaardagscadeau een nieuwe smartphone te kopen waar die software al op staat. (Snel) Maar dat zou ik u eigenlijk niet mogen zeggen.»

HUMO Hebt u nog tips voor de wantrouwige partner?
Privédetective
«Wie onraad ruikt, doet er goed aan om de surfgeschiedenis op de gsm of computer van zijn partner te raadplegen. En als die geschiedenis onberispelijk is, dan bestaat nog altijd de kans dat de ontrouwe partner gebruikmaakt van een tweede gsm met een andere simkaart. Bij een surveillance zien we die mensen vaak thuis met de wagen vertrekken en driehonderd meter verder stoppen om de gsm uit de koffer te halen.

»Er is gelukkig nog één zekerheid: overspelige partners maken na verloop van tijd altijd fouten. In het begin is het geniepig en spannend, maar daarna laten ze de teugels vieren. Ze laten hun smartphone op tafel liggen, of ze vergeten de geschiedenis op de laptop te wissen. Dat is vaak het moment waarop men de ontdekking doet.»

Non-stop prikkels
Dat overspel niet zonder risico"s is, toont ‘Telefacts" deze week in de documentaire ‘Sex, Lies and Cyberattacks", waarin één van de meest opmerkelijke seksschandalen van de laatste jaren wordt onderzocht. In 2015 publiceerden hackers alle klantgegevens van Ashley Madison, de website die nochtans ‘de perfecte affaire" garandeerde. Adressen, seksuele fantasieën en naaktfoto"s van miljoenen leden werden publiek gemaakt. Gebroken harten, gekneusde relaties en zelfs zelfmoorden waren het gevolg.

Even opvallend: uit onderzoek bleek dat slechts twaalfduizend van de 5,5 miljoen geregistreerde vrouwelijke accounts op regelmatige basis werden gebruikt, ofwel minder dan één procent. Een groot deel van die accounts werd dan ook nog gecreëerd vanuit hetzelfde IP-adres, wat doet vermoeden dat het om valse profielen gaat.

Ponnet «Zulke bedrijven goochelen graag met cijfers. Een datingsite die nog maar net bestaat en al miljoenen leden heeft? Er is niemand die dat controleert, dus ze zeggen maar wat. Anderzijds hoor ik ook vaak het tegenovergestelde: dat je op sommige sites net heel moeilijk contact kunt maken. Klanten betalen maandelijks hun abonnement, maar krijgen daarvoor niets in de plaats. Zulke websites bieden een dienstverlening aan die drijft op discretie en opereren dan ook in een veilige niche. Bedrogen klanten zwijgen toch: de ideale manier om snel geld te verdienen.

»Wie gebruikmaakt van dating- en overspelsites, moet zich heel erg bewust zijn van het feit dat het bedrijf erachter geen interesse heeft in jouw relatie of welzijn, maar vooral veel wil verdienen. In die industrie gaat het over grote winsten: klanten betalen makkelijk 100 euro of meer per maand om hun profiel actief te houden.»

HUMO Bij wijze van research heb ik zelf een profiel aan-gemaakt op verschillende sites. Het valt op hoezeer ze je aandacht proberen vast te houden: je krijgt voortdurend berichten dat X je profiel heeft geraadpleegd, of dat Y je wel zal interesseren.
Ponnet
«Die websites zijn er specifiek op gericht om hun klanten non-stop te prikkelen. Dat zorgt voor verslavingsproblemen of destructief gedrag in relaties. Sommigen verliezen daardoor zelfs de pedalen. Een man vertelde me dat hij zijn profiel moest afsluiten omdat hij de hele tijd werd opgejaagd. Als zelfstandige was hij meer bezig met het ontvangen en beantwoorden van die berichten dan met zijn job.

»Het aanbod is breed en vrij beschikbaar, en het lijkt allemaal zo onschuldig dat je werkelijk gaat geloven dat er geen consequenties aan verbonden zijn. Ik had nooit gedacht dat ik het zou zeggen, maar ik begin me toch af te vragen of te veel vrijheid wel zo gezond is. Het haalt duidelijk niet altijd het beste in mensen naar boven. Na twee berichtjes al een foto van je piemel opsturen naar een onbekende? Komaan, dat is toch te gek voor woorden!»


→ Terug naar overzicht

Rika Ponnet op Facebook

like

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu