Menu
example

Second best, kan dat werken?06/04/2014


Eind vorig jaar verscheen er een opmerkelijke studie van de universiteit van Toronto: de angst om eeuwig vrijgezel te blijven, zorgt ervoor dat mensen soms genoegen nemen met een minder leuke partner, zo ontdekte hoofdonderzoeker Stephanie Spielmann van het departement Psychologie. "Soms blijven ze in die relatie, ook al zijn ze ongelukkig. En soms daten ze met mensen die geen al te beste invloed op ze hebben", aldus Spielmann. Dat zijn zeker niet alleen vrouwen, ook mannen besluiten met een tweede keus in zee te gaan. Liever dat, dan een oude vrijster of vrijer te worden.
Met minder genoegen nemen, heeft natuurlijk zijn voordelen. Omdat het de gemakkelijkste weg is bijvoorbeeld, want wil je het beste, dan zul je daar ook flink wat moeite voor moeten doen. Sommige romantische zielen vinden echter dat echte liefde de enige liefde is. Compromissen stellen meestal teleur vinden ze, en je krijgt nooit wat je echt wil. Je doet altijd maar water bij de wijn totdat je een slap aftreksel overhoudt van wat liefde zou moeten zijn. Natuurlijk zijn compromissen ook in de liefde regelmatig nodig, maar als je in je leven vaak genoegen neemt met een tweede keus (ook op het vlak van werk, vrienden...), word je volgens de critici uiteindelijk toch teleurgesteld en is een breuk het onvermijdelijke gevolg. Je zou daarom beter wat langer wachten op de ware.

Ver van ideaal
Daar is relatietherapeute en seksuologe Rika Ponnet het niet helemaal mee eens. Vooral omdat het concept van die ene ware liefde iets is dat volgens haar niet bestaat: "Ik denk dat in je leven meer dan één persoon je pad kan kruisen die een goede levenspartner voor je kan zijn. Maar of hij of zij dat ook daadwerkelijk is, weet je uiteindelijk pas door er levenslang of toch een hele tijd bij te blijven. Het romantische liefdesideaal bestaat in ieder geval niet. Het gaat vooral om de vraag of je in staat bent te evolueren van een romantisch liefdesideaal naar een volwassen concept van liefde. Soms gaat het goed in een relatie, en soms gaat het minder goed. Dat hoort er allemaal bij."
Toch zijn er ook mensen die -bewust of onbewust- besluiten om met een tweede keus in zee gaan. Het zijn mensen die last kunnen hebben van faalangst, bindingsangst of een combinatie van beide. Iemand met bindingsangst zal bij een breuk met die tweede keus niet zoveel verdriet hebben als de relatie niet blijkt te werken. Ook het idee dat je zelf niet de ideale partner bent of niet beter kunt krijgen dan deze tweede keus, speelt mee. Rika Ponnet: "Het fenomeen tweede keus is daarom eerder het eigen onbehagen over wat je leven ‘maar' is. Een man die naar mijn praktijk kwam en getrouwd was met een vrouw waar hij niet echt speciale gevoelens voor had, was duidelijk faalangstig. Hij was bang een vrouw niet gelukkig te kunnen maken en deed er om die reden ook niet zo veel moeite voor. In jobs zie je dat ook. Mensen die onderpresteren of werk onder hun niveau doen, willen zich niet bewijzen en blijven liever in de schaduw van hun kunnen. Ook in de liefde gebeurt dit: sommigen kiezen liever voor iemand die ze minder graag zien maar die wel naar alle waarschijnlijkheid bij hen zal blijven in plaats van te gaan voor een ideale partner waar je je uiterste best voor moet doen en die misschien bij je weggaat."

Niet op dezelfde voet
Dat zo'n tweede keus in de liefde niet altijd werkt, is niet verwonderlijk. Als je in je huidige relatie je nog regelmatig afvraagt hoe je leven eruit zou hebben gezien met je eerste liefde en daar naar verlangt of als je denkt dat je grote liefde nog ergens rondloopt, devalueer je je huidige relatie. Je doet niet alleen minder je best, maar je hoeft je ook minder kwetsbaar op te stellen. Terwijl de ander zich wél kwetsbaar opstelt en ervoor kiest met jou te zijn. Dat werkt ongelijkheid binnen je relatie natuurlijk in de hand. Rika Ponnet: "Stel, je partner is een stuk minder intelligent dan jou. In het begin lijkt dat een veilige keuze, want deze man laat jou waarschijnlijk niet in de steek. Maar in discussies zul jij bijvoorbeeld altijd de boventoon voeren en de strijd winnen. En op termijn kun jij hem gebrek aan ambitie of jaloezie verwijten, terwijl jij hem evenveel te kort hebt gedaan door hem niet gelijkwaardig te benaderen. In een relatie moet dus ook een machtsevenwicht zijn en mag de een niet in de schaduw staan van de ander. Wat bij het fenomeen tweede keus nogal eens gebeurt."

Beter met een ander?
Er zijn trouwens ongeveer even veel mannen als vrouwen die voor een tweede keus gaan. Al zijn het vooral vrouwen die last hebben van onevenwicht in relaties. Puur omdat vrouwen meer bezig zijn met hun liefdesleven en hier rond een groot deel van hun identiteit opbouwen. Mannen doen dit meer rond individuele prestaties en zijn minder met hun relatie bezig. Vanuit die visie hebben vrouwen grotere verwachtingen van relaties én investeren ze er meer in. Alleen al aan het huishouden besteden ze zo'n zes uur meer per week dan mannen. Niet verrassend dus dat mannen een veel hogere relatietevredenheid hebben dan vrouwen. En dat in 70% van de echtscheidingen het de vrouw is die de scheiding aanvraagt. Rika Ponnet: "Sommige vrouwen hebben torenhoge frustraties over die ongelijkheid. Maar tegelijkertijd mag je jezelf ook afvragen waarom je zoveel in je relatie investeert. Welke machtsverhoudingen en persoonlijkheidskenmerken liggen daaraan ten grondslag? Misschien vraagt je man helemaal niet dat je zoveel investeert. Maar dat ontevreden gevoel kan wel mee aan de basis liggen van de fantasie dat het met een vroegere liefde of andere man heel anders had kunnen lopen. En kan je doen besluiten om een punt achter je relatie te zetten. Terwijl je misschien al bij al toch best tevreden was. Kijk daarom ook naar je eigen onvermogen en vraag jezelf af waarom je je bijvoorbeeld zo inschikkelijk opstelt."

In goede en slechte tijden
Groot probleem bij het aanknopen van relaties is in ieder geval de veel te hoge romantische liefdesverwachtingen die we hebben, of je nu gaat voor eerste of tweede keus. En dat is niet bevorderlijk voor relaties. Rika Ponnet: "Zo verwachten we dat onze partner dingen van ons weet of ons haarfijn aanvoelt zonder dat we erover moeten praten. Maar dat heeft niets met de werkelijkheid te maken. Natuurlijk kun je vanuit die eerste verliefdheid vertrekken zodat je weet dat het gevoel tussen jullie klopt. Maar dat is niet alleen je basis voor een duurzame relatie. Er zijn mensen die scheiden en dan naar die eerste zogezegd echte liefde teruggaan om erachter te komen dat die partner op termijn ook maar een gewone man of vrouw is. In plaats van de grote liefde na te jagen, bekijk je liever of je je goed voelt bij een partner, of hij zij ‘goed genoeg' voor je is om er vervolgens ook echt in te investeren. Maak duidelijk de keuze voor die ander, ga ervoor en doe je best voor die relatie. En ja, dat betekent ook compromissen maken, soms de problemen uit zitten of te aanvaarden dat je niet alle dingen naar je hand kunt zetten. Soms is het leven wat het is, ook in je relatie. Blijf niet in die ontevredenheid hangen, maar kijk hoe je je relatie positief kunt vormgeven en laten evolueren. Je hebt je partnerkeuze gemaakt, sta erachter in goede en kwade dagen, neem je verantwoordelijkheid en ga ervoor."

Marie (44): "Mijn vader heeft geaccepteerd dat hij tweede keus is"
"Ik geloof best dat een tweede keus voor sommige mensen kan werken, maar voor mijn moeder, en daarmee ook voor mijn vader, in ieder geval niet. Mijn moeder was 22, verloofd met de liefde van haar leven, totdat hij een dodelijk ongeval kreeg. Met het gespaarde geld voor hun uitzet, betaalde ze zijn begrafenis. Het was jaren vijftig, een tijd waarin psychische bijstand en rouwverwerking voor gekken was en je gewoon doorging met je leven na zo'n traumatische ervaring. Tien jaar later kwam mijn moeder mijn vader tegen. Hij had een eigen boeren bedrijfje, was niet de slimme en voorname man die ze had gehad, maar hij had een mooi inkomen, was lief, inschikkelijk en gemakkelijk te commanderen. Het onverwerkte verdriet om haar overleden verloofde, heeft mijn moeder die nu 83 is, al die jaren met zich meegedragen. En mijn vader heeft haar geestelijke destabiliteit, verdriet, frustratie en woede al die jaren opgevangen. Tot op de dag van vandaag kan hij niks goed doen, krijgt altijd de schuld van dingen die mislopen en voelt nog dagelijks dat hij tweede keus is. Ik snap niet hoe hij zich nog steeds door haar op zijn kop laat zitten zonder weerwoord. Alsof hij heeft geaccepteerd dat dat zijn rol in het leven is. ‘Ach kind, ze is nu eenmaal zo, en ik hou toch van haar,' zegt hij dan laconiek. Toch denk ik dat het feit dat hij tweede keus was en is, niet alleen een slechte invloed op hem, maar zeker ook op mij en mijn broer en zus heeft gehad. Welk voorbeeld krijg je dan mee op het vlak van relaties? Ik weet dat het nergens rozengeur en maneschijn is, maar wij kinderen hebben vanaf het begin wel geleerd inschikkelijk te zijn om de sfeer thuis goed te houden. Dat wij daardoor in het verleden ook foute relatiekeuzes hebben gemaakt, zal daar zeker mee te maken hebben."

Inge (38): "In het leven moet je het vooral zelf leuk maken"
"Ik weet niet of je bij mij kunt spreken van tweede keus. Wat ik wel weet is dat er zeker mannen zijn die beter zouden matchen met mij dan Roger dat nu doet. In dat opzicht is hij misschien een tweede keus. Liefde heeft op dit moment gewoon weinig prioriteit in mijn leven. Dat heeft vooral te maken met mijn scheiding van vier jaar geleden. In mijn huwelijk heb ik naar mijn gevoel alleen maar gegeven en kwam ik altijd op de tweede plaats. Dat wil ik dus nooit meer. Misschien ben ik daar wel iets te ver in doorgeschoten. Mijn idee over romantiek en echte liefde zoals ik dat vroeger in mijn hoofd had, bestaat gewoon niet. Ik zoek nu vooral vriendschap en genegenheid in een partner. Vergis je niet, ik zie Roger echt graag en we delen heel mooie momenten. We hebben een heel fijn lat-relatie, maar meer zal het ook zeker niet worden. Hij denkt daar hetzelfde over. Maar tegelijkertijd heeft hij heel andere ideeën over de invulling van zijn verdere leven en wat hij daarbij belangrijk vindt. We delen nu vooral de leuke dingen. En dat vind ik prima. Ik heb voor mezelf besloten dat je het in je leven vooral zélf leuk moet maken en geen grootse verwachtingen van een partner op dat vlak mag hebben. Je maakt je eigen geluk." 


Dit artikel gaat over: single, de ware, second best, eeuwig vrijgezel, levenspartner, romantisch liefdesideaal, faalangst, bindingsangst, machtsevenwicht, relatietevredenheid, eerste verliefdheid, scheiden, compromis, partnerkeuze, .
→ Terug naar overzicht

Rika Ponnet op Facebook

like

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu