Menu
example

Verlatingsangst: ben jij er voor mij?17/03/2017


Uit wereldwijd, breedschalig onderzoek rond hechting weten we dat ongeveer 20% van de volwassen populatie "angstig gehecht" is. Zij kampen in meerdere of mindere mate met wat we algemeen als verlatingsangst omschrijven.


Wat is verlatingsangst?
Verlatingsangst is een onrust, een overspoelende paniek soms, die mensen ervaren telkens als ze het gevoel hebben dat de ander er niet of onvoldoende voor hen is of als ze denken dat anderen hun relatie bedreigen.

Het heeft zijn roots vaak in de kindertijd, waarin ouders te zorgend, afschermend of verwennend waren. Daardoor werd op eigen benen staan gevoelsmatig niet aangeleerd en wordt het ook als iets beangstigends ervaren.

Ook kan het zijn dat ouders net niet beschikbaar waren of op een inconsistente manier. Kinderen proberen dan via angstig, claimend gedrag (woede-aanvallen, zich aanstellen, zich ziek of incompetent voordoen, heel veel fysieke nabijheid opzoeken) alsnog de betrokkenheid, de aandacht van de ouders te realiseren.

Verlieservaringen kunnen ook aanleiding zijn voor verlatingsangstig hechtingsgedrag: het voortijdig overlijden van vader of moeder, precaire of stresserende leefsituaties.

"Ik kan het niet alleen"
Mensen met verlatingsangst kampen met een laag zelfbeeld: ze zijn ervan overtuigd dat ze het alleen niet redden, dat ze zonder de ander het niet aankunnen. Ze zijn er ook van overtuigd dat de ander hen niet de moeite vindt, als zwak ervaart, oninteressant, wat hun angst om niet gekozen te worden of in de steek gelaten te worden, nog doet toenemen.

Verlaat me nooit
In de liefde heb je twee types angstig gehechten: zij die bang zijn niet voldoende liefde, aandacht en bevestiging te krijgen en zij die vooral bang zijn om verlaten te worden.

De eerste worden niet snel verliefd, onzeker als ze zijn over hun inschattingsvermogen van mensen en dus zeker van een liefdespartner. Ze zoeken zekerheid, duidelijkheid en willen die hebben alvorens zich open en kwetsbaar op te stellen. Ze zijn hard to get of stellen zich bij een eerste contact angstig, bevragend of zelfs hard, wantrouwig en verwerpend op. De ander moet bijgevolg veel moeite doen om hen te overtuigen van zijn of haar goede bedoelingen. In tegenstelling tot wat zij verlangen, belanden ze daardoor al eens bij de "professionele jagers": mannen of vrouwen die de jacht interessanter vinden dan de buit, de relatie. Dat zorgt dan uiteraard voor datgene wat ze wilden vermijden: zich openstellen voor iemand die hen daarna toch dumpt.

De tweede groep gaat meestal snel voor de bijl, te snel. Ze voelen om de haverklap vlinders in de buik, zien het direct zitten. Ze worden snel erg persoonlijk, hebben de neiging, als ze positieve aandacht krijgen, de ander te overladen met aandacht, attenties. Ze laten de andere niet meer los, sturen ook snel aan op een toekomst met twee.

De gezichten van verlatingsangst
Verlatingsangst, angstige hechting, heeft vele gezichten. Het is onmogelijk om een exhaustieve lijst te maken van al die verschijningsvormen, maar de volgende tref ik het meest aan in mijn praktijk:

•stelt zich in een eerste contact bewonderend, affirmerend op tegenover de ander en zal eerder zichzelf devalueren
•stelt zich afhankelijk op
•chronisch geactiveerd hechtingssysteem waardoor men in een relatie vaak het gevoel heeft niet of onvoldoende aan zijn trekken te komen
•heel grote kinderwens omdat kinderen gezien worden als een bindende relatiefactor én als een manier om ook de eigen noden aan verbondenheid en liefde stabiel in te vullen
•afwezigheid van kinderwens omdat men kinderen ziet als concurrenten in de liefde en de aandacht van de partner
•zoeken fusie, symbiose in een relatie en passen zich om die reden soms extreem aan
•hebben het moeilijk met verschilervaringen in de relatie: men wil dat de ander zoveel als mogelijk is zoals men zelf is
•heeft het moeilijk een relatie te verbreken, al is die heel slecht, uit schrik alleen achter te blijven
•gaat vaak uit van het slechtste
•neiging tot perfectionisme
•piekert veel over relaties in het algemeen
•heeft vaak het gevoel geen controle te hebben over de dingen
•voelt zich vaak overspoeld door gevoelens van onrust
•lokt conflicten uit om aandacht te krijgen
•kan zich heel dominant gedragen om zo controle te hebben over de relatie en de ander
•kunnen heel zorgzaam, attent en liefdevol zijn, maar zich ook daarin versmachtend gedragen

Tools
Verlatingsangst is, net als bindingsangst, niet iets wat je zomaar remedieert. Het is een ingesleten manier van naar jezelf, de ander, de relatie te kijken die aanvoelt als "de waarheid", als "juist".

Deze tips kunnen singles mogelijk helpen:

•probeer in een relatie rustig van start te gaan, overlaad de ander niet met aandacht, leg niet direct al je wensen en verwachtingen op tafel
•zorgzaam zijn is mooi, maar als je weet dat het ook je valkuil is, probeer dan niet te snel dat patroon te installeren
•laat de ander komen met initiatieven, laat de ander de ruimte om contact te zoeken, behoeften in te vullen, neem dingen niet op nog voor ze geuit of gevraagd zijn
•communiceer authentiek als je een snelle starter bent: verklaar jezelf van bij aanvang, geef aan dat je snel erg enthousiast kan zijn en als de ander dat als bedreigend zou ervaren, dit ook kan gezegd worden
•communiceer authentiek als je een trage starter ben: geef aan dat je tijd nodig hebt om de ander te vertrouwen en je dan pas het vermogen hebt om je helemaal te tonen
•probeer niet de gedachten van de ander te lezen, maar vraag je partner wat hem of haar bezighoudt
•kijk niet alleen naar de positieve dingen en ook niet alleen naar de negatieve
•leg niet al je eieren in de relatiemand, investeer ook in een eigen leven met vrienden en familie
•zoek manieren om je onrust beter te hanteren: mindfulness, yoga, meditatie zijn zinvolle technieken die je daarbij kunnen helpen

→ Terug naar overzicht

Rika Ponnet op Facebook

like

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu