Menu
example

S.O.S. Relatie onder druk09/09/2008

Mieke 
Ik leerde Alain kennen tijdens mijn opleiding verpleegkunde. Hij werkte als ambulancier voor het ziekenhuis waar ik stage liep. Ik vond hem een warme en fysiek erg aantrekkelijke man. Ik heb het altijd gehad voor zuiderse culturen. De omgang tussen mensen, het hechte familieleven, spreken me enorm aan, waarschijnlijk omdat ik zelf als enig kind uit een eenoudergezin kom en die warmte altijd gemist heb. Bovendien vond ik Alain een man van hier. Hij had respect voor mij, vond het prima dat ik studeerde en werkte, leek in alles aangepast aan onze leefwijze. Die dingen veranderden subtiel toen we trouwden en al helemaal toen er kinderen kwamen. Alain begon zich vrij bezitterig te gedragen, ging mijn gangen na, wou dat ik over alles verantwoording aflegde. In het begin leek het bezorgdheid en genoot ik wel van al die aandacht, maar na verloop van tijd ervoer ik dit als beklemmend. De echte conflicten kwamen er de afgelopen twee jaar, met het groter worden van de kinderen. Zo neemt Alain een heel andere houding aan tegenover onze zoon dan tegenover onze dochter. Hij is een kleine prins, wordt extra verwend en krijgt ook bij zijn familie alle aandacht. Onze dochter wordt verondersteld zich aan te passen, zoals alle vrouwen uit zijn achtergrond doen. Nu al voel ik die machotrekken bij onze zoon en dat zint me geenszins. Ook de te hechte familiebanden zijn een bron van conflicten geworden. Te pas en te onpas staan zijn broers en ouders aan onze deur. Ze vinden het niet meer dan normaal dat ze hier onaangekondigd een hele namiddag koffie komen drinken, terwijl ik misschien wel heel andere plannen had. Ze bemoeien zich ook met alles, wat ik klaarmaak, hoe ik de kinderen kleed, dat ik buitenhuis werk...Alain verdient toch genoeg, waarom doe ik dat dan? Eigenlijk vindt Alain dat ook en neemt de druk om thuis te blijven almaar toe. Zo helpt hij nooit in het huishouden. Als ik het niet aankan, moet ik maar stoppen met werken, zegt hij dan. Ze spelen daarin ook op mijn schuldgevoel. Een goede moeder gaat niet uit werken, punt uit. De druppel die de emmer deed overlopen, is een financiële kwestie. We hebben het niet bijzonder breed en zijn aan het sparen om ons huisje te verbouwen. Vorige maand presteerde Alain het om een groot deel van ons spaargeld te lenen aan zijn broer, die werkloos werd en een groot gezin heeft. Hij vindt dat normaal, ik helemaal niet, vooral ook omdat ik er niet zeker van ben dat we dat geld snel terug zullen zien. Door al die ruzies is Alain de laatste tijd vaak uithuizig. Hij zoekt zijn familie op of gaat met vrienden stappen, iets wat voor mij niet mogelijk is. Met vriendinnen afspreken voor een avondje uit, is not done en hij belt of sms't me wel tien keer op zo een avond. Van de oude Alain schiet er in mijn ogen heel weinig over. Het lijkt wel alsof ik met een vreemde getrouwd ben.
 
Alain
Toen ik Mieke leerde kennen was ik al over de 30. Thuis oefenden ze druk uit om me te settelen en mijn moeder probeerde me aldoor te koppelen aan dochters van kennissen in Marokko. Ik zag dat helemaal niet zitten, zo een gearrangeerd huwelijk, wou eigenlijk het liefst samen zijn met een meisje van hier. Want zo voel ik me ook: van hier. Mieke had alles wat ik leuk vind bij een vrouw: een vrouwelijk uiterlijk, een zachtaardig karakter, een open mentaliteit. We trokken veel met elkaar op en ze werd ook direct aanvaard binnen mijn familie. Ik had het gevoel dat we dezelfde waarden deelden: het hebben van kinderen was ook voor haar een levenskeuze. Toen onze zoon geboren werd, was ik de gelukkigste man ter wereld. Onze dochter volgde vrij snel en voor mij leek ons gezin nu compleet. Ik snap dan ook niet dat Mieke daarnaast nog veel energie en tijd wil steken in andere dingen, die toch niet zo belangrijk zijn als onze kinderen. Zo had ze aanvankelijk het idee om ze naar een onthaalmoeder te doen en zelf voltijds te blijven werken. Hadden we ze daarvoor nu op de wereld gezet? Uiteindelijk lukte het om daarin een compromis te vinden: mijn moeder past de helft van de week op de kinderen en Mieke gaat deeltijds werken. Maar ook voor de rest heb ik niet het gevoel dat Mieke haar leven wil aanpassen. Zij wil nog vaak gaan stappen, zoals we deden toen we nog alleen waren, maar ik vind dat niet meer gepast. Ik versta het goed dat ze nog wil afspreken met vriendinnen, maar waarom moet dat altijd zonder de kinderen? Ook inzake familiewaarden, betrokkenheid zijn er grote verschillen. Mieke waardeert vooral de ‘fijne' kanten van het familieleven bij ons, maar de verantwoordelijkheden ziet ze minder zitten. Zo leende ik onlangs geld aan mijn broer die in grote nood zat. Zij was daarvoor kwaad, maar toen wij verhuisden was zijn hulp wel meer dan welkom. Ze gaat ook dolgraag naar onze feesten, maar familie is alleen maar welkom als het haar goed uitkomt. Dat heeft toch weinig met gastvrijheid te maken. Ook over mijn houding tegenover onze zoon heeft ze constant opmerkingen. Ze vindt dat ik hem anders benader dan onze dochter. Ik vind dat kwetsend, want zie mijn beide kinderen doodgraag, maar een jongen is toch nog altijd een jongen en een meisje een meisje. Is het nu zo fout om daarmee rekening te houden? Ze hebben toch ooit een andere rol te vervullen? Hierover maken wij constant ruzie, alle liefde en betrokkenheid van in het begin van onze relatie is weg. Ik voel me ook niet meer welkom thuis, buitengesloten als het ware. Scheiden zou ik verschrikkelijk vinden, voor onszelf, maar vooral ook voor de kinderen. Met wat meer inzet van haar kant zouden de dingen er helemaal anders kunnen uitzien.
 
Hoe het verder ging 
Het aantal cultuurgemengde koppels is de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. Heel vaak wordt van deze relaties een problematisch beeld geschetst en met slechts 20% slaagkans geven ook de statistieken weinig hoop. Het verhaal van Mieke en Alain is exemplarisch: het verschil in cultuur komt vooral naar boven op het moment dat er kinderen zijn. Opvoeden betekent immers kiezen voor een waarden- en normenpatroon en hoe flexibel mensen ook denken te zijn, op zo een momenten grijpen ze meestal terug naar hun basis, naar wat men noemt de ‘primaire socialisatie'. Als vrouw van hier heb ik spontaan sympathie voor wat Mieke denkt, maar als therapeut probeer ik Alain evenwaardig te volgen. In hun relatie leven een aantal ‘mythes' (in een goede relatie moet je over alle belangrijke dingen hetzelfde denken, in een goede relatie voel je elkaar altijd aan). Bij hem overheersen de ‘moeten'-gedachten, bij haar de ‘niet-mogen'-gedachten en dat maakt hen erg ongelukkig. Ze zijn er ook veel te veel op gericht om de ander te veranderen, meer dan om te leren leven met de verschillen. Veel conflicten in hun huwelijk vallen onder de noemer ‘verwervings- en verdedigingsproblemen', territorialiteitsproblemen zeg maar. Zo slaagt Alain er niet in die terreinen in zijn relatie te verwerven waarvan hij vindt dat ze hem toekomen. Mieke gunt hem niet zijn plaats aan het hoofd van het gezin en stelt zijn opvoedingsideeën constant in vraag. Om alsnog zijn zin te krijgen ondermijnt Alain Miekes positie als mama en zoekt hij bondgenoten binnen zijn familie. Mieke slaagt er niet om haar terreinen in de relatie gepast te verdedigen. Ze laat zich in Alain's keurslijf passen, maar reageert daardoor erg verzuurd. Duidelijk afspraken leren maken lijkt hier essentieel: welke keuzes maken we inzake opvoeding, houding tegenover familie...Ik leer hen te onderhandelen op een zakelijke manier en op het vlak van communicatie krijgen ze de opdracht te praten vanuit zichzelf, dingen te vragen ipv opmerkingen en kritiek te geven op de ander, dingen te eisen of te bevelen. Dus niet: waarom zit je familie hier altijd in ons huis? Of: een goede moeder is er altijd voor haar kinderen. Maar wel: ik zou het fijn vinden mochten we duidelijke afspraken rond familiebezoek kunnen maken. Of: ik zou graag hebben dat je minder vaak uitgaat. Omdat hun meningen haaks op elkaar staan, stel ik hen voor aan ‘territoriumruil' te doen. Hij maakt duidelijke afspraken met zijn familie op voorwaarde dat zij aangeeft hoe vaak en wanneer ze afspreekt met vriendinnen. Ook rond de opvoeding van hun kinderen komen we op deze manier tot compromissen. Beiden beseffen dat ze zullen moeten leren leven met het feit dat hun kinderen in twee culturen worden opgevoed en dat dit consequenties heeft. Concreet: dat geen van beiden het volledige waardekader kan bepalen. Via het zakelijk onderhandelen kunnen Alain en Mieke een aantal conflictpunten doorwerken. De techniek ligt hen goed en ze ervaren dit als hoopgevend. De therapie wordt afgerond en beiden willen hun huwelijk nog een kans geven.
 


→ Terug naar overzicht

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu