Menu
example

S.O.S. Relatie onder druk13/08/2014

Fred (39) en Irena (42) zijn 15 jaar gehuwd en hebben twee tienerdochters. Hun huwelijk verloopt de laatste jaren bijzonder moeilijk. Irena vernedert Fred regelmatig en Fred laat begaan. Ze had ook al affaires. Fred wil het huwelijk nog een kans geven, Irena weet het niet meer, ze komen op gesprek.

Irena
Ik leerde Fred kennen op een feestje bij een vriendin als de broer van. Ik vond hem onaantrekkelijk, hij kijkt immers scheel, maar hij was wel lief en luistervaardig en dat gaf me een veilig gevoel. Ik ben nooit erg populair geweest en eerlijk, ik trouwde met Fred omdat ik hem als mijn eerste en enige optie zag. Ik wou graag een gezin, zijn zoals de rest en hij was beschikbaar, een goede man ook. Al van bij aanvang waren er dingen die mij ergerden. Ja, hij is goed, maar ook slap en te meegaand. Zo gaf hij een tijdje les: hij werd gewoon de klas uitgepest. Hij had altijd de slechtste uurrooster en op de schoolfeestjes had ik het gevoel dat iedereen me aanstaarde en een beetje medelijdend lachte, dat gaf me een bijzonder slecht gevoel. Aanvankelijk kaartte ik die dingen op een vrij rustige manier aan, dat hij best wat assertiever mocht zijn, wat mannelijker en krachtiger. Dat kwetste hem. Hij zei dan niets meer en trok zich terug, waardoor ik nog meer geïrriteerd was. De laatste jaren kan ik die rust niet meer opbrengen. Ik word gewoon kwaad als hij zich nog maar eens te slap opstelt. Wat me vooral stoort is dat hij helemaal niet lijkt open te staan voor mijn suggesties, er geen enkele evolutie in zijn gedrag zit. Ja, hij schoolde zich om naar boekhouder en werkt nu op de administratie van een uitgeverij, maar ook daar staat hij onvoldoende op zijn strepen. Zijn loon is te laag voor al de prestaties en overuren die hij levert. Hij heeft het dan de hele tijd over de waardering van collega's, wat koop je daar nu mee, zeg ik dan. Ook tegenover onze dochters vind ik het almaar moeilijker om respectvol over Fred te praten. Hij is een oude man, terwijl ik me nog jong voel, open voor nieuwe uitdagingen. Lezen en schilderen, politiek, dat zijn de dingen die hem boeien. Ik wil buitenkomen, naar festivals gaan, reizen, andere werelddelen ontdekken. Ik heb nu ook ervaren dat ik wel beter in de markt lig dan ik dacht, want krijg op het werk regelmatig mannelijke aandacht. Ik ben ook al verder gegaan dan flirten, dat weet Fred. Er kwam al eens kameren van. Ik weet dat dit Fred kwetst, maar opnieuw zegt hij niets, ondergaat hij lijdzaam en geeft hij aan verder te willen met ons huwelijk. Ik weet het niet meer. Niet dat Fred me belemmert, maar een echt vrijheidsgevoel heb ik evenmin. Ik zie voor mezelf toch een ander leven dan dat wat we nu leiden. Alleen met de kinderen heb ik het moeilijk: zullen ze het mij niet kwalijk nemen dat ik er een punt achterzet? Zij weten niets over mijn affaires, omdat ik vind dat het iets tussen volwassenen is en het mijn relatie met hen niet in de weg mag staan.

Fred
Ik ben opgegroeid in een erg besloten milieu. Mijn ouders waren landbouwers in een klein Kempens dorp, wij hadden weinig contacten buiten onze familie. Mijn grootouders langs moederskant woonden bij ons in, naast ons woonden de broers van mijn vader met hun gezin. Dat was mijn leefwereld. Ik werd geboren met een oogafwijking waarvan ik nu weet dat ze verholpen had kunnen worden door een operatie op jongere leeftijd, maar mijn ouders zagen dat niet zitten. Mijn vader had een aversie voor dokters en ziekenhuizen. Hij was ook bijzonder autoritair, zijn wil was wet. Mijn moeder kaartte het een keer aan, of ze toch niet eens met mij naar de specialist zouden gaan. Hij zei neen en daarbij is het gebleven. Ik heb hen dat lang kwalijk genomen, maar weet nu dat het gewoon twee erg angstige mensen waren die me wilden beschermen. In mijn jeugd werd ik gepest met mijn oogafwijking. Ik liet begaan, sloot me op in mijn wereld, las veel en droomde van een ander leven. Gaan studeren in Antwerpen was een bevrijding. Ik werd met rust gelaten, had een paar vrienden, behaalde goede cijfers en kreeg erkenning. De dag dat ik afstudeerde, leerde ik Irena kennen. Ik had nog nooit een vriendin gehad en had er mij al bij neergelegd dat ik alleen door het leven zou gaan. Het was ook iets wat ik thuis vaak te horen kreeg, dat geen enkele vrouw geïnteresseerd is in een man met een handicap, opnieuw een manier om mij voor pijn te behoeden. Toen Irena me aansprak op het feest, was ik in de wolken. Ik probeerde het haar naar de zin te maken en dat liet ze zich welgevallen. Ik vermoed dat ik die avond als een schoothondje achter haar aanliep, drankjes halen, lachen met al haar mopjes en haar toen ook sterk bevestigde in haar zijn en kunnen. Irena is hoger opgeleid dan ik en maakte toen al carrière bij de politie. De zelfzekerheid die ze uitstraalde sprak me enorm aan. Die start toen, is uiteindelijk het verhaal van mijn huwelijk geworden. Zij die eist, bevelen uitdeelt en voor wie ik nooit goed kan doen en ik die me aanpas, onderga. Ik haat mezelf soms omdat ik niet meer voor mezelf opkom, maar tegelijkertijd weet ik dat het niet is wie ik ben. Bovendien vind ik dat als mensen elkaar graag zien, ze automatisch respect opbrengen voor elkaar, ze elkaar aanvaarden zoals ze zijn. Toch zie ik haar graag, ondanks de harde manier waarop ze met mij omgaat. Affectief kom ik veel tekort: we hebben slechts sporadisch seks en dan geeft Irena me altijd het gevoel dat het tegen haar zin is. Ze kan dan ook niet nalaten opmerkingen te maken, me te laten voelen dat ik niet voldoe. Toch wil ik niet scheiden, daarvoor is onze band te sterk. Ik wil onze kinderen een zorgenloze jeugd aanbieden, maar ik vind ook dat er dingen moeten veranderen.

Hoe het verder ging
Als Irena en Fred bij mij op gesprek komen, moet ik even wennen aan hun manier van communiceren. De toon aan haar kant is hard, directief, een vrouw die gewoon is dat er naar haar geluisterd wordt. Hij lijkt het allemaal te ondergaan. We bespreken hun verwachtingen: Irena wil uitzoeken of ze bij Fred wil blijven, Fred wil hun relatie verbeteren. Omdat de verlangens zo uiteenlopend zijn, plannen we een aantal individuele sessies. Met Irena heb ik het over haar harde jeugd en militaristische opvoeding. Haar pa, die een topfunctie had in het leger, leerde zijn kinderen emoties niet toe te laten. Voor Irena zijn er in het leven twee posities: baas en ondergeschikte en je kan maar beter in de schoenen van de eerste staan. Over Fred praat ze op een harde manier: hij is zwak, een loser, logisch dat niemand respect voor hem opbrengt. Als ik haar vraag of hij haar graag ziet, antwoordt ze daar verrassend positief op. ‘Zijn liefde voor mij is grenzeloos, het is echte liefde, want ook al behandel ik hem niet goed, toch blijft hij terug komen.' Hem devalueren en kleineren is voor haar een manier om hem letterlijk op afstand te houden, zichzelf sterker en dus niet kwetsbaar te voelen. Ook Fred zijn jeugdjaren hebben een grote betekenis in zijn relationeel functioneren. Door zijn handicap en de wijze waarop zijn ouders daarmee zijn omgegaan, is hij ervan overtuigd, dat hij niet voldoet en hij bijgevolg hard zijn best moet doen. Dat doet hij door alles van Irena te verdragen. Haar schrik om kwetsbaar te zijn, zijn angst om afgewezen te worden is de bijzonder sterke band die hen samenhoudt. Vanuit de gesprekken zien ze in dat ze op deze manier elkaar vastzetten in die oude patronen uit hun jeugd en evolutie dus niet mogelijk is. We werken aan hun gezamenlijk beeld van de liefde, hun oude overtuigingen dat je maar liefde waard bent als je je inspant of doet zoals van je verwacht wordt. Liefde en vernedering liggen bij hen erg dicht bij elkaar en het is alsof beiden zich veilig voelen in die rol. Zij denkt: als ik hem liefdevol behandel, zal hij geen moeite meer doen en verlies ik zijn aandacht. Hij denkt: als ik geen moeite moet doen kan ze me niet graag zien, want zoals ik ben is het onmogelijk ‘genoeg'. Ze zien dat ze elkaars gedrag oproepen: als Irena Fred terecht wijst, gaat hij zich schuldig gedragen, trekt hij zich terug en probeert hij dingen recht te zetten. Zij vindt dat slap, waarop ze hem vernedert en hij zich nog meer terugtrekt. Door hun interacties zo te analyseren en stap voor stap om te buigen, leren ze dat een 'gewone' omgang met elkaar mogelijk is en hoe goed dit aanvoelt. Zij leert te vragen in plaats van te commanderen, hij leert in gesprek te gaan over hoe hij haar vraag ervaart en niet automatisch aanpassings- en vermijdingsgedrag te vertonen. Ze willen met dit inzicht hun huwelijk nog een kans geven.


→ Terug naar overzicht

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu