Menu
example

S.O.S. Relatie onder druk03/07/2017

Bernadette (51) en Gert (49) zijn 20 jaar gehuwd en hebben twee zonen van 16 en 18. Bij Bernadette is een agressieve, ongeneeslijke kanker vastgesteld. De prognose van de dokters is dat ze met behandelingen nog een jaar te leven heeft. Gert kan dit verdict niet aan en heeft een totaal andere visie dan Bernadette over hoe het nu verder moet.

Bernadette
Ik ben al meer dan dertig jaar samen met Gert, dat is eigenlijk mijn hele volwassen leven. En ook al zijn er tussen ons ook zeker mindere periodes geweest, toch kijk ik tevreden terug op wat we samen opgebouwd hebben. Gert heeft altijd het grootste respect voor mij gehad, ik kreeg de kans om mezelf te ontplooien, op het werk door te groeien naar een managementfunctie, wat hij graag ondersteunde. Hij werkte zelfs een tijdje 4/5den om dat mogelijk te maken. Ook voor zijn kinderen zou hij door het vuur gaan. Ik ben in onze relatie altijd de motor geweest, diegene die de lijnen uittekende en Gert volgde. Dat leidde in het begin al eens tot conflicten. Ik verweet hem dan te weinig ruggengraat, hij mij dominantie, maar in de loop der jaren zijn we elkaar daarin meer en meer gaan respecteren en vooral aanvaarden. Dat evenwicht zijn we nu volledig kwijt. Ik kreeg onlangs de verschrikkelijke diagnose dat ik nog maar kort te leven heb. Dat heeft in ons huisgezin voor een diepe krater gezorgd. Mijn ene zoon heeft zich afgesloten en doet alsof er niets aan de hand is, de andere is overbezorgd, informeert de hele tijd naar mijn toestand, reageert paniekerig op alles wat nu op hem afkomt. Ook Gert weet duidelijk met zichzelf geen blijf. Hij weent heel veel in mijn bijzijn, geeft aan dat hij echt niet weet hoe hij het zonder mij zal doen, hij het niet kan. Ik heb daardoor het gevoel nog maar eens de rots in de branding te zijn, sterk te moeten zijn voor iedereen, terwijl ik wel diegene ben die het verdict kreeg. Op een gekke manier heb ik me er snel bij kunnen neerleggen. Ik heb me twee dagen volledig afgesloten van iedereen, ben een dag alleen naar zee gaan wandelen en heb daar voor mezelf besloten dat het zo is. Dit was het, een goed maar te kort leven, een slecht lot van de loterij. Ik wil van het jaar dat komt nog het beste maken, niet de hele tijd bezig zijn met de dood, ik wil die spanning weg uit mijn huis en leven. We weten het en moeten hiermee verder. Gert kan dat niet, die knop omdraaien, iets waarmee ik het moeilijk heb. Ik ga dood, niet hij, mag dit laatste jaar in het teken staan van mijn behoeftes, niet van de zijne, vraag ik me dan af. Ik heb ook mezelf voorgenomen dat ik niet wil aftakelen, ik zelf een beetje de regie van wat mij nog rest in handen wil nemen. Ik wil het met de dokter over euthanasie hebben, zelf beslissen wanneer de kwaliteit van mijn leven het mij onmogelijk maakt om verder te gaan. Daarop loopt Gert volledig vast, hij wil het er zelfs niet over hebben, terwijl het mij veel rust zou geven. Ik wil weten waar ik voor sta, hoe het zal eindigen, wat er volgt. Op de een of andere manier heb ik het gevoel dat hij niet aanvaardt wat voor ons ligt, hij dat als een struisvogel uit de weg wil gaan. Ik hoop het via deze weg wel bespreekbaar te maken.

Gert
Ik heb een heel gelukkig leven achter de rug met Bernadette en zag ons ook oud worden, met kleinkinderen, veel reizen, zoals we het ons altijd voorgesteld hadden. Wij zijn als koppel het voorbeeld dat 1 +1 drie kan zijn. Door samen te zijn met Bernadette heb ik me altijd beter en sterker gevoeld dan dat ik alleen zou geweest zijn. Bernadette heeft altijd energie, motiveert me altijd, slaagt er telkens weer in om het beste uit mij te halen. Het klinkt wat zweverig, maar omdat zij in mij geloofde ben ik almaar meer in mezelf gaan geloven. Ik ben enig kind, verloor vroeg mijn vader en groeide dus alleen op bij mijn moeder. Zij kon het leven als alleenstaande mama maar heel moeilijk aan, ik heb haar vaak down gezien. Ze zorgde heel goed voor mij, te goed soms, maar ik kan niet zeggen dat mijn jeugd vreugdevol was. Mijn huwelijk met Bernadette, ons gezinsleven, heeft dat ruimschoots goed gemaakt. Ik zou eigenlijk niet weten wat ik zonder haar zou gedaan hebben. Toen we te horen kregen dat Bernadette ongeneeslijk ziek is, ben ik compleet door het lint gegaan. Ik kan dat niet vatten, wil dat ook zomaar niet aanvaarden. Ik stimuleerde haar om een bijkomende opinie te vragen, ik ben ook dagelijks bezig met zoeken op internet naar alternatieve therapieën, ervaringen van anderen die ons mogelijks kunnen helpen. Het mag ons toch kosten wat het wil, als zij daar beter kan van worden of daardoor langer zou leven. Bernadette wil dat allemaal niet, reageert daar ook eerder negatief op, wat mij nog verdrietiger maakt. Ik word de laatste tijd heel vaak wakker midden in de nacht, badend in het zweet, en ik denk dan dat haar ziekte een slechte droom is, maar besef dan ook telkens weer dat het bittere realiteit is. Toen Bernadette begon over euthanasie ben ik heel kwaad geworden. Het is alsof ze het al opgeeft. Ik vind dat ze er alles moet uithalen, voor mij, voor ons gezin, de kinderen, maar ook voor haarzelf. Ik begrijp haar ook totaal niet: ze is altijd de drijvende kracht binnen ons huwelijk geweest, geen berg te hoog, Bernadette ging erover of er omheen, voor alles vond ze een oplossing en nu, nu ze het belangrijkste gevecht van haar leven moet leveren, laat ze zich gaan. Soms denk ik dat ze alleen maar kan vechten als het voor anderen is, niet als het voor haarzelf is. Nu, dit gevecht kan ze ook leveren voor ons, want hoe moet het ooit met ons verder gaan. Alleenstaande vader zijn, het is ondenkbaar voor mij en verder moeten gaan zonder Bernadette, nog meer. Ik leg me er ook zomaar niet bij neer dat dit het eindpunt is. Ik wil haar helpen vechten, maar zij moet natuurlijk mee willen. Vaak genoeg lees of hoor je toch verhalen dat de wetenschap er naast zit, mensen veel langer leven dan voorspeld.

Hoe het verder ging
Door het perspectief van het levenseinde, zijn de gesprekken met Bernadette en Gert van bij aanvang van een enorme intensiteit en openheid. Bernadette wil in eerste instantie Gert helpen om de situatie te accepteren. ‘Zolang Gert niet aanvaardt dat ik zal sterven, kunnen wij niet verder met het leven dat ons nog rest. Ik vind dat heel erg, want zou zo graag in alle sereniteit afscheid kunnen nemen, nog een paar dingen samen doen, zaken regelen, omdat ik er zeker van ben dat het rust brengt.' Als ik Gert vraag wat die woorden met hem doen, antwoordt hij al wenend. ‘Hoe kan Bernadette nu van mij verwachten dat ik dat al aanvaard. Dat is toch hetzelfde als alles opgeven, dat wil en kan ik niet.' Ik ga dieper in op het niet willen en kunnen en Gert heeft het ineens over het overlijden van zijn vader. De diepe bres die dat in zijn leven heeft geslagen. ‘Het was alleen nog overleven en dat wil ik geen tweede keer meemaken.' De week erna hebben ze de tweede opinie gekregen en die is even negatief. Gert is er het hart van in, Bernadette toont zich heel rustig. ‘Ik had het aanvaard, maar nu weet ik zeker dat het geen zin heeft om hier tegen te vechten. Ik ga dood, zo is het en van wat rest wil ik nog iets moois maken.' Ik zie in de ogen van Gert diepe wanhoop en het is een hele tijd stil in mijn praktijk. Als Gert opkijkt vraagt hij Bernadette voor het eerst hoe zij het dan ziet. Ik voel dat dit een belangrijk keerpunt is. Bij Bernadette valt er een enorme last van haar schouders, ze begint te wenen, zegt alle behandelingen te willen stoppen en enkel nog voor pijnbestrijding te kiezen. Ze wil ook zo snel als mogelijk nog eens samen met het gezin op reis. Daarna is het duidelijk dat Bernadette achteruit gaat. Ze praat over euthanasie, wat Gert weigert. ‘Ik heb schrik voor de aftakeling en de pijn', zegt ze, ‘ maar toch vooral dat ik volledig afhankelijk wordt van mijn omgeving.' We praten over de rolomkering in hun relatie, hoe moeilijk het is als je zelf altijd de zorger bent geweest om zorg toe te laten en omgekeerd. Maar ook hoe belangrijk het is voor Gert en hun zonen om juist afscheid te kunnen nemen. ‘Ergens mis ik inderdaad het vertrouwen in Gert, dat hij dit kan dragen.' Het maakt Gert heel emotioneel. ‘Ik vind het zo normaal dat ze schrik heeft voor de pijn, en als het te veel is, zal ik haar keuze aanvaarden.' Hij richt zich dan naar haar: ‘Maar laat me toch voor je zorgen zolang ik en de kinderen dat kunnen. Gun ons die tijd.' Ze besluiten om de dingen te nemen zoals ze komen, iets waarmee ze allebei vrede hebben. 8 maanden later laat Gert me weten dat Bernadette thuis overleden is, met palliatieve ondersteuning en de laatste maanden heel emotioneel maar ook heel mooi geweest zijn en hoe dankbaar hij is voor de manier waarop ze van elkaar afscheid hebben kunnen nemen.



→ Terug naar overzicht

Lezingen

Rika Ponnet verzorgt regelmatig lezingen en presentaties binnen het brede vakdomein van de liefde. Op zoek naar een originele en boeiende spreker voor je organisatie?

Boek haar nu