De grote Liefde

06 februari 2014

Er zijn ontelbaar veel liedjes over geschreven, maar wat betekent het? Karolien Joniaux van Libelle wil van Rika Ponnet alles weten over de Liefde met de grote L.

Bestaat er zoiets als de ware liefde?

Rika Ponnet: "Uiteraard, maar het is minder romantisch dan dat in het Hollywoodideaal wordt voorgesteld. Het perfecte plaatje waarbij één man past bij één vrouw, het idee van eeuwigdurende liefde en de prins op het witte paard is een utopie. Want hoe blij je ook bent met je partner, in elke relatie zijn er aspecten die je liever anders had gezien. In de realiteit gaat het erom een partnerkeuze te maken die het beste haalt uit jou als persoon en waarbij je een gelukkig leven kunt uitbouwen, als koppel en als individu. Veel van hoe je die liefde vervolgens ervaart, hangt af van je karakter. Bij de meesten ebben de typische kriebels na een jaar of drie weg, anderen blijven hun leven lang gevoelens van verliefdheid ervaren. Volgens Amerikaans onderzoek slagen zij er beter in hun eigen verliefdheid te voeden en in stand te houden, maar in se zegt dit meer over hun positieve ingesteldheid dan over de match met hun partner op zich."

Betekent dat dan dat die grote liefde voor de ene persoon iets anders betekent dan voor de andere?

"Absoluut. 'Echte liefde' valt niet zomaar in een definitie te gieten. Sommigen vinden passie een absolute noodzaak om van start te kunnen gaan. Ze willen van hun sokken geblazen worden, fysiek een blikseminslag voelen. Voor anderen is dat beangstigend en veel te intens. Ze houden meer van een geleidelijke opbouw en leggen meer de nadruk op het vriendschapsaspect in hun relatie. Wat voor iemand de ideale partner is, hangt samen met zijn of haar karakter. Elk heeft daar zijn eigen recept voor."

En het ene recept is niet beter dan het andere?

"Niet noodzakelijk, maar in de praktijk heeft het ene wel meer slaagkansen dan het andere. Als je je altijd snel en intens in een relatie stort, is dat niet de meest goede basis voor een langetermijnrelatie. Maar niet iedereen is daarnaar op zoek. Er zijn mensen die niet omkunnen met saaiheid of vaste patronen en die afhaken zodra de passie vermindert. Voor hen is dát ideale liefde en zij functioneren het beste in die kortetermijnpassie."

En het andere uiterste: kun je spreken van echte liefde als het aanvoelt als een juiste match, maar je hormonen totaal niet op hol slaan?

"Als je je seksueel totaal niet aangetrokken voelt tot je partner, heb je gewoon een mooie vriendschapsmatch. Opnieuw: er zijn mensen die perfect gelukkig zijn met zo'n 'maatjesliefde', maar in het algemeen heeft een relatie het meeste slaagkans als alle aspecten van liefde een plaats krijgen en dit in de juiste mate. Als er een evenwicht is tussen het passionele en de vriendschap, tussen elkaar ruimte laten voor zelfontplooiing en genoeg verbondenheid."

Kan één persoon in zijn leven meerdere grote liefdes ontmoeten?

"Absoluut. Meer nog: bij sommige mensen kun je zelfs spreken van een uitgesproken talent om relaties aan te gaan. Het gaat dan om mensen die uit een warm gezin en een veilige achtergrond komen. Zij slagen er vaak makkelijker in om een goede partnerkeuze te maken en hebben een bijzonder vermogen om steeds weer op een goede manier in die relatie te investeren. Eén van mijn cliënten kwam een halfjaar na de dood van zijn vrouw al bij mij om relatieadvies. Hij had ontzettend van zijn vrouw gehouden en treurde nog altijd om zijn verlies. Maar tegelijk had hij zo'n groot vermogen om anderen graag te zien, dat hij klaar was voor een nieuwe relatie. Dat is niet vreemd of verontrustend; dat is vooral mooi om te zien."

Herman Van Veen zong: 'Als liefde zoveel jaar kan duren, dan moet het echt wel liefde zijn.' Is je langste liefde automatisch ook je grootste liefde?

"Zeker niet. De grootte van je liefde valt niet te meten aan de lengte van je relatie. Mensen blijven om veel redenen bij elkaar, dus een lange relatie garandeert niet dat er sprake is van liefde. Tijd is enkel belangrijk in de beginperiode van je relatie, als je nog tot echte liefde moet komen. Je kunt tenslotte pas van echte liefde spreken als je al geconfronteerd werd met elkaars mindere kantjes, als je als koppel al wat stormen hebt doorstaan en je toch in staat bent gebleken om je verliefdheid om te zetten in iets standvastigs."

Dus in een relatie van twee weken die supergoed aanvoelt, zou jij nooit van echte liefde spreken?

"Nee. Dan leef je voor een stuk nog in een droomwereld en zijn je ideaalbeelden nog niet getoetst aan de realiteit. Het kán dat na tien jaar blijkt dat je buikgevoel juist zat en je intense verliefdheidsgevoel heeft geleid tot een duurzame relatie, maar het is onmogelijk om daar na twee weken al zeker van te zijn."
 
 
3x een gebroken hart
* De onhaalbare liefde
In romantische films wordt het zo mooi voorgesteld. Een man en een vrouw worden verliefd, ze beginnen een passionele relatie en leven nog lang en gelukkig. Dit idyllische beeld van de ware liefde schept zo'n hoge verwachtingen dat het veel meer mensen ongelukkig dan gelukkig maakt.
Rika Ponnet: "De verwachtingen van een relatie waren vroeger veel realistischer dan vandaag en dat heeft alles te maken met ons veranderde maatschappijbeeld. We zijn allemaal doordrongen van het idee dat we tegenwoordig vrije keuzes kunnen maken. Als we maar hard genoeg ons best doen, kunnen we ondernemen wat we willen, de carrière maken waarvan we dromen en de perfecte partner kiezen. We leggen de lat zo hoog, dat we niet willen toegeven dat een relatie ook moeilijke kanten heeft. Genuanceerd over relaties praten wordt taboe. Het gevolg? Als blijkt dat we er niet in slagen om aan het perfecte plaatje te voldoen, lijkt dat maar aan één persoon te liggen: onszelf."

* De onbeantwoorde liefde

Het is een verschrikkelijk idee: dan heb je eindelijk je ware liefde gevonden en dan is het gevoel niet wederzijds. Sommige mensen wachten jarenlang op die ene ware in de hoop dat hij of zij van gedachte verandert.
Rika Ponnet: "Hoe erg het gevoel van een onbeantwoorde liefde ook is, het is ongezond om daarin te blijven vasthangen. Want ook al is die ene in gedachten alles wat je zoekt in een partner, je kunt dat ideaalbeeld nooit toetsen aan de realiteit. Mensen die hun onbeantwoorde gevoelens niet kunnen loslaten, hebben vaak een vorm van bindingsangst. Het is voor hen makkelijker om in hun calimero-rol te blijven hangen dan in het echte leven te stappen, zich open te stellen voor mensen die wél beschikbaar zijn en iets van hun relationele leven te maken."

* De ondergewaardeerde liefde
Sommige mensen beseffen het pas als ze het kwijt zijn: mijn relatie was eigenlijk goud waard. In veel gevallen gebeurt dat wanneer er een derde in het spel is. Even leek het gras groener aan de andere kant. Als de waarde van de oorspronkelijke relatie doorsijpelt, is het soms al te laat.
Rika Ponnet: "We zien dat er vandaag - meer dan vroeger - veel waarde wordt gehecht aan verliefdheid. Nochtans kan iedereen in een lange relatie zich wel eens seksueel aangetrokken voelen tot een ander, ook al heeft men een relatie waar men zich goed in voelt. Hoewel het slechts gaat om een vluchtig gevoel - niet te vergelijken met echte liefde - wordt de verliefdheid vandaag de dag vaak opgewaardeerd tot de start of de basis van een nieuwe relatie. In een opwelling hakken mensen knopen door, maar al snel merken ze dat er voor de rest weinig basis is. Ineens beseffen ze de complexiteit van hun nieuwe leven en de waarde van het oude leven dat ze hebben opgebouwd. Maar helaas zijn er intussen al heel wat brokken gemaakt."