1 op 4 heeft last van bindingsangst

01 juni 2019

De leuze van iemand met bindingsangst? Don’t put a ring on it!. Onbeantwoorde SMSjes, meer tijd spenderen aan vrienden dan het lief en hard weglopen als het ‘serieus’ wordt. Wat is dat toch, die bindingangst? Artikel van Katrien De Groef voor Flair.

 

Typ maar eens bindingsangst in Google in. Talloze artikels, blogs en boeken geven tips hoe een partner met bindingsangst toch te veroveren. Leven we in een samenleving waar bindingsangst piekt?

Relatiebemiddelaar Rika Ponnet is rotsvast overtuigd van niet: "Vroeger was er minstens even veel sprake van bindingsangst. Maar het werd niet als dusdanig geproblematiseerd. Bindingsangst of niet, mensen trouwden omdat het de enige manier was om in het volwassen leven te stappen. Maar dan kreeg je vaak huwelijken waar er van intimiteit en affectie weinig sprake was. Een partner die niet over zijn of haar emoties praatte of deze niet toonde was schering en inslag. Anno 2016 ervaren we bindingsangst vaak reeds bij de start van een relatie: één van de partners wil minder dan de ander in de relatie investeren, reageert misschien minder snel op SMS'jes, staat op zijn vrijheid en ervaart het als beklemmend wanneer de relatie potentieel lijkt te hebben."
20 tot 25% zou lijden aan bindingsangst! Er is nauwelijks een verschil tussen mannen en vrouwen

Angst om gekwetst te worden

Terwijl iemand met bindingsangst vroeger dus makkelijker toch in een lange relatie stapte, kan die nu evengoed alleen blijven, van relatie op relatie overstappen of minnaar of minnares worden: als de vrijheid maar verzekerd blijft. Zijn het dan mensen die minder nood hebben aan echte intimiteit? Die liefde en relaties niet in hun DNA hebben zitten? Rika Ponnet:" Iedereen wordt geboren met de nood om zich te hechten. Het is een evolutionair gegeven: we willen een band met de mensen die ons op de wereld zetten opdat zij voor ons zouden zorgen, ons liefhebben, ondersteunen en voeden. Niemand wordt met bindingsangst geboren, maar velen ontwikkelen het gaandeweg. Ofwel door gebeurtenissen uit de kindertijd: een gezin waar het uiten van gevoelens en behoeftes door de ouders als zwak werd bestempeld en afgewezen. Ook na de kindertijd kan bindingsangst ontstaan door slechte ervaringen in relaties: kille partners, bedrog of een breuk. Het verlies van je geliefde op oudere leeftijd kan ook bindingsangst triggeren. Als reactie op deze trauma's ga je vaak een aanpassingsstrategie vertonen: indien ik mezelf niet meer kwetsbaar opstel en zelf geen intieme relaties meer aanga, dan kan ik ook niet meer gekwetst worden. Zelfs al verlangt de bindingsangstige eigenlijk wel naar een relatie, het uitbouwen en bestendigen ervan schrikt hem of haar af. Daarnaast heb je evengoed mensen die lang geen patroon van bindingsangst vertonen en ‘normale', gezonde relaties achter de rug hebben. Maar belanden ze in een relatie met iemand die erg claimend en aandachtsopeisend is, dan kunnen ze zich als reactie toch bindingsangstig gaan gedragen."

Vergeet de ideale relatie

Wat als je met bindingsangst te maken hebt, bij jezelf of je partner? Is het iets waar je op je eentje aan kan werken, zoals je jezelf kunt aanleren mindfuller door het leven te gaan? Rika Ponnet: "Per definitie is het een angst die zich manifesteert in relaties, in de dynamiek tussen twee personen. Het probleem moet dus ook binnen de context van de relatie aangepakt worden. Alles staat of valt met de bereidheid van beide partners om hierover open te praten en rekening te houden met elkaar behoeftes op vlak van aandacht, intimiteit en affectie. Om beide water bij de wijn te willen doen en zoals het in een volwassen relatie hoort, niet te blijven uitgaan van een ideaal partnerbeeld en de ideale relatie. In onze samenleving verwachten we van een partner haast een ideale mix van autonoom op eigen benen te staan en ernaast ook een krachtige verbinding in een relatie te kunnen aangaan. Die wens is niet realistisch. Ieder van ons neigt ofwel een beetje tot veel naar het bindingsangstige, ofwel een beetje tot veel naar het verlatingsangstige." Zaak is om te blijven praten, een leven lang, en te beseffen dat bindingsangst niets te maken heeft met geen respect hebben voor de partner, noch dat het een symptoom zou zijn van een slechte relatie. Bindingangst is puur zelfbehoud. Elkaars behoeftes en grenzen aanvaarden, dat is essentieel in een volwassen relatie.

Hoe omgaan met bindingsangst?

1. Praat met je partner zonder verwijten
2. Stel bindingsangst niet gelijk aan gebrek aan respect of liefde
3. Laat het idee los van de ideale relatie
4. Doe beide water bij de wijn wat nood aan aandacht, affectie en intimiteit betreft
5. De persoon met bindingsangst moet werken aan zijn neiging tot het vluchten en vermijden van affectie, een partner met verlatingsangst moet zijn drang tot claimen en aandacht opeisen temperen. Het einddoel: een relatie die niet perfect is, maar wel goed genoeg voor beide.

1ste tekenen van bindingsangst

De "Hij/zij smst niet terug"-fase
Stel: je hebt iemand leren kennen. Het is leuk, het gaat goed. Hij of zij stuurt een hele week lieve SMSjes. Plots wordt op geen enkel van jouw SMSje's meer gereageerd.
Wat doe jij?
"Ah je reageert niet, je bent al met een ander bezig?"
X Het enige wat hij of zij kan denken: Run, Forest, run.
"Ik ben een beetje ongerust omdat ik niets meer van jou hoor. Misschien ben ik te snel ongerust, maar ik apprecieer jou erg. Daarom wil ik het even aankaarten: stuur ik te vaak SMS-jes of hoe voel je je daarbij?
V Heb je met een bindingsangstige te maken, dan zal je op deze manier sneller tot een goed gesprek komen en een evenwicht tussen jouw en zijn/haar behoeftes.

11 x symptomen van bindingsangst

- Vallen op wie/wat onbereikbaar is.
- De lat heel hoog leggen waardoor niemand voldoet.
- Je leven als perfect omschrijven. Een relatie? Dat is een kers op de taart?.
- Devaluerend datinggedrag: je vastpinnen op details die dan een absolute sta-in-de-weg worden: de vorm van de partners neus, diens schaterlach.
- Twijfelen bij elke stap die kan of moet gezet worden?.
- Heel erg gesteld zijn op jouw eigen tijd en ruimte.
- Je snel onrustig, beklemd, overbevraagd voelen?.
- Seks en gevoelens makkelijk loskoppelen.
- Geen toekomstplannen maken?.
- Je haast uitsluitend focussen op studeren, reizen, werken, hobby's, waardoor voor relaties geen tijd overschiet.
- Je stoer voordoen: "Ik heb niemand nodig'.

Wat als hij bindingsangst heeft?

Dorien (31) werd de bindingsangst van haar laatste ‘lief' al snel beu: Wat 'n drama!
"Ik ben een smijter. Vind ik iemand leuk, dan zeg ik dat ook en gooi me zonder veel nadenken in afspreken, SMSjes sturen en samen concerten, festivals en citytrips plannen. Niet omdat ik zo wanhopig een relatie wil, maar omdat ik niet met de rem op wil leven. Niet in relaties, niet in vriendschappen, in niets. Maar vaak heeft mijn enthousiasme het verkeerde effect. De laatste man waar ik iets mee had kreeg het er al snel benauwd door waardoor hij soms dagenlang niets van zich liet horen. Vervolgens volgde dan het gesprek over niet te snel binden, het belang van zijn vrienden die hem door vroeger liefdesverdriet hadden gesleurd, zijn hart dat al te vaak gekwetst was. Ik moet bekennen dat ik op zo'n momenten soms dacht: drama, issues, léééf gewoon en zie wat er komt! Waarschijnlijk niet de juiste manier om met zo'n situatie om te gaan. Maar als je keer op keer horen moet dat hij prioriteit geeft aan een avond uit met vrienden ‘want die zijn en blijven altijd het belangrijkste in mijn leven', nog niet te veel vooruit wil plannen ‘want dat verstikt' en pas kan zeggen ‘ik ben verliefd op jou' wanneer hij voelt dat het for ever en altijd is.... Ik heb er na vier maanden zelf een punt achter gezet. We zaten nog altijd in een ongedefinieerde situatie van afspreken en dan weer dagen radiostilte. Niets voor mij."

Sofie (22): "Mijn laatste Tinder Surprise was er eentje in de slechte zin. Ik had een jongen leren kennen waarmee het klikte, ook toen we elkaar in real life ontmoetten. Dagelijks smst'en we elkaar, voortdurend wou hij afspreken en vertelde hij me hoe leuk en mooi ik niet was. Ik was diegene die een beetje de boot afhield. Ik vond het allemaal nogal veel, snel en overrompelend. Maar ook wel leuk. Na enkele weken maakte ik de klik en stelde ik me meer open, toonde zelf mijn gevoelens en nam initatief. Plots smste hij nog amper, sprak nauwelijks nog af. Weken verliepen zo. Een gesprek volgde waarin hij me vertelde dat hij twijfelde en niet klaar was voor een vaste relatie. Hij had schrik van de sleur, van doembeelden als elke zondag bij de ouders gaan eten en huis-tuintje-boompje. Tegengesproken heb Ik hem niet, ik wil niemand overtuigen om bij mij te zijn."

Loes (29): "Mijn laatste blitsrelatie duurde toch wel...vijftien dagen. Vijftien dagen waarvan ik tien dagen op een piëdestal werd gezet: ik was de liefste, mooiste, zotste, intelligentse, meest waanzinnige vrouw die hij ooit had ontmoet. Hij smste me, kocht me bloemen, kookte voor me, nam me mee op café. Ik genoot van de aandacht en begon me langzaam open te stellen. Op dag 12 nam ik voor het eerst zelf initiatief om een SMSje te sturen. Hij had me de avond ervoor nog een liefdesverklaring gestuurd, maar we hadden elkaar niet meer gezien. Geen reactie volgde. De dag erna ook niet. Naïef als ik ben dacht ik dat hem echt iets overkomen was, dus stuurde ik nog eens en probeerde hem dan te bereiken per mail. Dag vijftien kwam hij boven water: het ging allemaal te snel, hij was er niet klaar voor, hij wilde vrij zijn. Ik antwoordde dat ik hem begreep maar eigenlijk was ik razend. Ik begreep niet hoe hij van zo verliefd naar totaal gevoelloos kon gaan, zelfs zonder me ondertussen te hebben gezien. Hij was diegene die de illusie had gecreëerd dat we voor elkaar gemaakt waren, niet ik. En dan plots de rollen omdraaien: zo hatelijk."

Wat als jij bindingsangst hebt?

Liesbeth (29) wil zich niet binden, toch niet aan een partner
" I just love being single! Dat was zo wat mijn favoriete uitspraak sinds ik mijn relatie van vijf jaar had beëindigd. Een relatie waarin ik me aanvankelijk wel gelukkig in voelde, maar na een tijdje meer en meer de drang kreeg om alleen op het vliegtuig te stappen richting onbekende oorden. Ik ben een avonturier, een durver en ik heb een hekel aan, routine, standvastigheid, aan het doen zoals het hoort. Toen ik na twee jaar iemand leerde kennen die me kon overtuigen om opnieuw in een relatie te stappen, voelde ik me in geen tijd weer gevangen. De sleur verstikte me. Hij verstikte me. Letterlijk. Ik kon hem niet passeren of hij hield me in een liefdevolle houdgreep. Hij woonde nog thuis en was dan ook vanaf dag één continu bij mij. Ik liep al snel de muren op en kon de aanblik van zijn kleren tussen mijn rijkgevulde kleerkast niet verdragen, net als zijn rommel wijd verspreid van in de badkamer tot in de woonkamer. Na drie maanden zette ik er een punt achter. Vrijheid, mijn eigen leven, feest! Drie dagen later bleek ik zwanger te zijn. Meteen werd ik overspoeld door een gevoel van liefde voor wat er in mijn buik groeide.
It's time to grow up. Mijn zwangerschap is nog pril maar is voor mij het grootste geschenk. Het heeft me doen beseffen dat ik over mezelf moet geraken. Minder egoïstisch moet zijn. Hoewel ik geen relatie wil, is de papa wel prominent aanwezig in mijn leven. Voor mijn kindje. Ik zou hem zijn kind niet kunnen ontzeggen en omgekeerd vind ik ook dat het kind een vader verdient. Natuurlijk denk ik soms: wat is er mis met mij? Waarom wil ik geen relatie zoals iedereen? Ik weet het niet, maar focus me er ook niet op. Mijn baby is wat telt nu."

Annelore (23): "Het heeft bijna negen maanden geduurd voordat ik in een relatie stapte met mijn huidige vriend. Toen we op een avond zoenden, dacht hij al dat we een koppel waren. Voor de grap zei hij toen: zal ik mijn Facebookstatus aanpassen? Ik ben toen letterlijk naar het toilet gelopen en heb moeten kokhalzen boven de pot. Het idee van een relatie beangstigt me zo enorm. Het feit dat mijn ouders gescheiden zijn en ik nooit een voorbeeld van een goede relatie heb gehad, zal meespelen. Ik denk ook stiekem dat ik toch nooit zal voldoen aan de ander zijn verwachtingen. Gelukkig heb ik een begripvol lief. Ik heb hem verteld over die bindingsangst en hij heeft me alle tijd gegeven, nooit druk op me gezet en me nooit geclaimd. Zo heb ik negen maanden later besloten om het een kans te geven. Geen verwachtingen, geen beloftes, we zien wel."

Kaat (28): "Ik schaam me om mijn bindingsangst. Vooral omdat ik elke keer opnieuw denk: nu ben ik ervan verlost. Dus date ik weer een jongen, overlaad hem enkele weken met liefde, probeer de leukste vrouw ooit te zijn waardoor de dag komt waarop hij een variant verkondigt op: ‘jij bent de vrouw van mijn dromen'. Plots is het daar: de druk, het gevoel van een strop om mijn nek, de twijfel, de drang naar vrijheid en alleen zijn. Al is het voor de rest van mijn leven. Van zotverliefd voel ik plots niets meer. Erger nog: algauw vind ik hem afstotelijk, kan ik hem niet meer uitstaan en begrijp niet wat ik ooit in hem gezien heb. Zo gebeurt het elke keer. Al zeker tien mannenharten zijn zo gesneuveld. Terwijl ik allesbehalve iemand kwetsen wil. Ik ben gewoon niet gemaakt om een relatie te hebben, vrees ik."