Liefde binnen de familie

07 april 2011

Verliefdheid is mooi, maar soms ook ronduit wreed. Wat als je man aan de haal gaat met je zus? En wat als jij verliefd wordt op je schoonbroer? Hoe diep gaat de pijn van het verraad binnen de familie? Frauke Joossen van Libelle vraagt het aan Rika Ponnet.

 

Over een relatie binnen de familie
“Een relatie met je schoonbroer of –zus beginnen is zo ontwrichtend voor een hele familie, een hele gemeenschap zelfs, dat het heel terecht een taboe is. Het heeft iets incestueus, en dat is het ook. Het gaat wel niet over bloedverwantschap, maar wel over aanverwantschap. Gevoelsmatig voelt zoiets dus wel degelijk als incest. De impact is zò groot, de ontwrichting zo enorm, dat ik alleen maar kan zeggen: doe het niet. Begin er gewoon niet aan. Verliefd worden kan altijd gebeuren, maar vecht ertegen. Ga elkaar uit de weg, ontwijk degene waar je iets voor voelt. In vroegere tijden was de gemeenschap heel belangrijk om te overleven, als je toen zo’n keuze maakte, was je ook verplicht om uit die gemeenschap te stappen. Nu is dat anders, maar toch zie ik heel vaak dat zo’n keuze inhoudt dat je alle andere relaties binnen de familie verbreekt. Praten over ‘wrede liefde’, omdat je de andere te laat hebt ontmoet, tja… Het gebeurt meer, dat iemand in de familie binnenkomt via de ene en eindigt met de andere. Maar dat gaat over héél prille relaties, jonge relaties ook vaak. Dan is zoiets nog overbrugbaar. Maar eens er een echte keuze gemaakt is, kom je daar niet meer op terug. Want heel eerlijk: er zijn nog mannen op de wereld. Je hebt maar één zus of broer… Ik kan dit niet recht spreken, want het is krom.”
 
Over loyaliteit van familie
"Ouderliefde is heel sterk. Hoe verscheurd de ouders zich ook voelen, je vergeeft je kind héél veel. Als kind kan ik me voorstellen dat het heel moeilijk is, omdat je op zo’n moment in je leven gevoelsmatig wilt dat je ouders mee kiezen voor een breuk. In veel gevallen is dat ook zo, en keren de ouders hun overspelige kind de rug toe. Het enige wat ik mensen kan adviseren, is dat ze dit hun ouders niet verwijten. Zij zijn niet verantwoordelijk voor wat er is gebeurd, dat is een zus of broer. Het is ergens begrijpelijk dat de ouders proberen te herstellen en te lijmen, hoewel ik me afvraag of dat wel zo’n goede oplossing is én ik vrees dat dat niet zal lukken. Misschien komen de twee kinderen ooit weer on speaking terms, maar eens de ouders wegvallen, betwijfel ik of de kinderen ooit nog contact zullen hebben.”
 
Over het hoe en waarom van vreemdgaan met je schoonzus of –broer
“Als je weet hoe groot de consequenties van zo’n relatie zijn, en hoe groot het verdriet en de chaos die je aanricht, waarom dan toch doorzetten in zo’n situatie? Je eigen zus of broer zoiets aandoen, heeft vaak een dieperliggende oorzaak dan ‘oh wauw, ik heb gevoelens voor hem of haar’. Heel vaak zie je – en ik ben er zeker van dat het àltijd zo is – dat er in de oorspronkelijke relaties tussen die broers en zussen al een machtsstrijd was. Concurrentie en nijd zijn in zo’n situaties eigenlijk altijd terug te vinden. Vaak is de oorsprong van die moeilijke relatie ook te vinden in hun relatie met de ouders. Kinderen worden tegen elkaar uitgespeeld, of hebben dat gevoel. De ene is de mooie, de andere de lelijke. De ene de lieve, de andere de moeilijke. Een relatie binnen de familie ontstaat volgens mij dan ook altijd vanuit dàt gegeven, veel minder dan vanuit warme gevoelens voor je schoonbroer of –zus.”