Waarom keren mensen terug naar exen en heeft dat kans op slagen?

05 juli 2021

In 2004 was ‘Bennifer’ - een samentrekking van Jennifer Lopez (51) en Ben Affleck (48) - een dingetje. Nu geven ze hun relatie een nieuwe kans. Maar heeft dat zin? En hoe komt het dat gevoelens voor een ex soms nog zo lang blijven nazinderen? Relatietherapeuten Rika Ponnet en Sarah Hertens geven advies. “We zien vaak dat mensen via Facebook oude jeugdliefdes gaan opzoeken, bijvoorbeeld na een echtscheiding, en hun relatie 2.0 wél doen slagen.”

“Het is een veelvoorkomend fenomeen: mensen die teruggaan naar hun ex", steekt seksuologe en relatiebemiddelaar Rika Ponnet van wal. “Dat kan soms heel ver gaan, er zijn zelfs mensen die hertrouwen. Als je ooit aangetrokken was tot iemand, kunnen ook na relatiebreuken gevoelens weer opflakkeren. Misschien denk je wel dat gevoelens volledig kunnen weggaan, maar de realiteit zit niet zo simpel in elkaar. Wanneer twee oude vlammen elkaar terugzien, komen ze er misschien achter dat er toch nog veel is dat hen bindt, waardoor ze de relatie alsnog een kans geven.”

Ex-appeal

Dat we ons nog steeds aangetrokken kunnen voelen door onze voormalige partner is niet zo gek. “Mensen hebben de neiging om hun ex te idealiseren”, begint Sarah Hertens, die we kennen als een van de relatietherapeuten in het tv-programma ‘Blind Getrouwd’. “Zeker als ze die vergelijken met andere partners. Plots herinneren ze zich alleen nog maar de positieve eigenschappen van die persoon. Daarnaast voelen ex-partners vertrouwd aan. Wie niet direct vindt wat ie zoekt op de markt, keert vaak al snel terug naar wat ie kent.”

Maar wat is nu de slaagkans van zo'n relatie 2.0? “Of de relatie een herkansing geven een goed idee is, hangt af van hoe jullie uit elkaar gegaan zijn", aldus Hertens. Ponnet knikt. “Als de breuk veroorzaakt werd door externe factoren kan de nieuwe relatie zeker slagen. Bijvoorbeeld wanneer de relatie eindigde omdat een van de twee naar het buitenland moest voor werk of voor studies. Met als gevolg dat het koppel uit elkaar groeide of dat een van de twee iemand nieuw leerde kennen. Dat had niets te maken met de kwaliteit van de relatie, maar met bepaalde omstandigheden.”

“Een andere externe factor die zou kunnen geleid hebben tot een breuk: de omgeving die niet achter de relatie staat. Misschien oefent de schoonfamilie veel druk uit of zijn er bepaalde verwachtingen waaraan men niet wil of kan voldoen. Of er is sprake van een nieuw samengesteld gezin, en het klikt niet tussen de kinderen en de nieuwe partner. Er wordt dan beslist om een punt te zetten achter de relatie omdat het niet leefbaar is. Veranderen die externe factoren nadien, bijvoorbeeld omdat de schoonmoeder overlijdt of omdat de kinderen uit huis gaan, kan het toch lukken om die relatie verder te zetten. Zo zien we vaak dat mensen via Facebook oude jeugdliefdes gaan opzoeken, bijvoorbeeld na een echtscheiding, en hun relatie 2.0 wél doen slagen.”

Weinig slaagkans

Was de breuk echter te wijten aan intrinsieke elementen in de relatie? Dan ligt het moeilijker. Ponnet: “Met intrinsieke elementen bedoel ik de kwaliteit van de relatie zelf. De ene verwachtte misschien meer van de relatie, terwijl de andere juist nood had aan meer ruimte. Dat verschil op gebied van verwachtingen kan leiden tot een breuk, en koppels die nadien weer samenkomen, hebben over het algemeen weinig slaagkans.”

Hertens: “Een bijkomend probleem is dat men denkt dat het gras groener is aan de overkant, maar dat kan tegenvallen.” Ponnet voegt daaraan toe: “Vaak ervaar je na een breuk dat het toch niet zo makkelijk is om een nieuwe partner te vinden die je even goed ligt. Na verloop van tijd voelt het ex-koppel zich toch weer aangetrokken tot elkaar. Ze kiezen, ondanks voorgaande problemen, voor wat vertrouwd is, voor wat men kent. Dat gaat in het begin heel goed, omdat beide partijen blij zijn dat de relatie hersteld is. Maar je ziet in realiteit dat men uiteindelijk hervalt in oude mechanismen die opnieuw tot een breuk leiden.”

Mensen veranderen (in se) niet 

Waar hou je het best rekening mee als je een oude vlam een nieuwe kans wil geven? Hertens: “Zorg dat het duidelijk is waardoor je uit elkaar ging en werk daaraan. Ik heb al veel koppels gezien in de praktijk die elkaar terugvonden. Maar de moeilijkheid is vaak dat ze vergeten wat er speelde. Ben je bijvoorbeeld uiteengegaan op een vrij abrupte en impulsieve manier zonder problemen uit te praten? Dan zal je al snel hervallen in dezelfde dynamiek die leidde tot een breuk.”

“Wil je allerlei dingen veranderen aan een persoon, maar is dat in een eerste relatie niet gelukt? Dan zal het je ook tijdens de tweede relatie niet lukken. Mensen zeggen soms: ‘hij gaat wel veranderen voor mij’ of ‘dat krijg ik er wel uit’. Maar het zou niet mogen dat je in een relatie stapt en dingen wilt veranderen aan een persoon. Want relaties gaan er juist om dat je elkaar ervaart, dat je elkaars verschillen en tekorten ziet, maar toch jezelf kan zijn. Los daarvan krijg je een persoon toch niet veranderd. Al ben je bij wijze van spreken een aantal jaar gaan reizen in Zuid- Amerika. Ondanks de vele ervaringen die je daar hebt opgedaan, zal de kern van je persoonlijkheid nog niet veranderen.”

“Ben je weer samen en wil je echt dat het werkt? Dan raad ik ten zeerste aan om in relatietherapie te gaan. Probeer de dingen waar je vorige keer niet uitgeraakte actief aan te pakken”, zegt Hertens. “Denk niet dat alles vanzelf allemaal goed zal lopen, want dan zal je hervallen in oude problemen. De verschillen die er waren, zullen blijven. Daarom moet de boodschap zijn: we gaan elkaar niet kunnen veranderen, maar we kunnen wel samen bekijken hoe de dynamiek beter kan.”

Ponnet: “Duurzame intieme banden onderhouden tussen mensen is niet zo eenvoudig. En ja, mensen maken soms keuzes waar ze nadien spijt van hebben. Maar het heeft iets moois als mensen terugkomen bij elkaar. We kunnen altijd evolueren of nieuwe inzichten krijgen. Het leven is geen lineair proces. Soms slaan we zijweggetjes in om erna terug op de hoofdweg terecht te komen.” Of Ben en Jen elkaars eindbestemming zijn of alleen maar een nieuwe tussenstop, moeten we nog ontdekken, maar wij duimen alvast voor hen.