4 Redenen waarom je teveel van hem verwacht

14 oktober 2013

In ‘4 redenen waarom je te veel van hem verwacht’ heeft Barbara Seynaeve van Psychologies het over de onderliggende redenen waarom vrouwen klagen en kankeren over hun wederhelft. Ze gaat te rade bij relatietherapeuten Rika Ponnet en Lieven Migerode.

 

‘Uit onderzoek blijkt dat relatie- en huwelijkssatisfactie bij vrouwen lager ligt dan bij mannen', zegt relatietherapeute Rika Ponnet. ‘Dus zullen vrouwen het er ook meer over hebben met anderen. Kijk naar zelfhulpboeken en bladen die die onderwerpen behandelen: de meerderheid van de lezers zijn vrouwen. Dat betekent dat we er meer mee bezig zijn. We willen begrijpen. Omdat we relaties heel erg zien als een centraal project in ons leven.' Daarom hebben we nu eenmaal hoge verwachtingen van een relatie, stellen beide relatietherapeuten. We willen een man met een beloftevolle carrière en hobby's, die tijd maakt voor de kinderen en zeker ook voor ons. Een man die af en toe spontaan de vaatwasmachine ledigt en meekijkt naar onze lievelingsseries. Dat blijkt in de praktijk niet zo eenvoudig, met veel frustraties tot gevolg. Maar wie kan aan die hoge verwachtingen tippen? En willen we wel zo'n perfecte man? De antwoorden zijn volgens Ponnet en Migerode respectievelijk ‘niemand' en ‘nee'. Maar waarom verwacht je dan toch zo veel van hem?

1. Je wilt terugkrijgen wat je erin stopt

‘Vrouwen zijn vaak iets meer relatiegericht dan mannen', aldus Rika Ponnet. ‘Dat zie je ook in werkomgevingen. Mannen zijn wat meer ik-gericht, kunnen hun individuele doelen gemakkelijker nastreven. Vrouwen zullen meer investeren in het geheel, net zoals ze dat ook doen in een relatie.' Juist omdat vrouwen zo veel investeren, zowel qua tijdsbesteding als op emotioneel vlak, liggen de verwachtingen ook hoger. In de fase van verliefdheid weiger je aandacht te besteden aan verschillen en - in jouw ogen - minpunten. ‘Het is typisch voor de tweede fase van een relatie, waarin we de ander in zijn totaliteit beginnen zien, dat de ontgoocheling volgt', zegt Ponnet. ‘En hoe hoger de verwachtingen, hoe groter de teleurstelling.' In die fase ga je op zoek naar een evenwicht, leer je omgaan met elkaars verschillen. Zelfs in de beste gevallen brengt dat strijd met zich mee. ‘En dan zie je dat mensen zich richten op het bekritiseren van de ander. Het is een vrij aanvallende manier om de relatie naar je hand te zetten, of in een richting te laten evolueren die je voor jezelf als ideaal ziet.' Volgens Lieven Migerode heeft veel te maken met de manier waarop je hebt geleerd dat een relatie vorm moet krijgen. ‘Mensen die zijn opgegroeid in een onveilige thuis of met voorwaardelijke liefde zullen van hun partner verwachten dat hij of zij bepaalde tekorten invult. Ze gaan uit van een voorwaardelijke relatie: voor wat, hoort wat. En dan loopt het fout. Want je kan nooit afmeten wat je erin stopt en wat je eruit haalt.' Maar ook mensen die veilig gehecht zijn, die het gevoel hebben dat ze liefde verdienen en vanuit een positie van gelijkwaardigheid met hun partner omgaan, kunnen hun lat te hoog leggen. En ook dat heeft te maken met het verkeerd inschatten van wat je erin stopt en wat je eruit haalt. ‘We hebben het dikwijls over tijdbestedingsonderzoek, wie het meest de vaat doet en wie de kinderen naar school brengt', aldus Migerode. ‘Maar in die studies wordt nooit opgenomen wie voor de humor en relativering zorgt in huis. Wie stippelt de vakanties uit? Wie speelt met de kinderen? Dat zijn vaak de mannen, maar dat wordt bijna nooit vermeld. Misschien mag dat wel eens meer.'

2. Je projecteert je eigen frustraties

‘Als je niet tevreden bent dan verwacht je te veel van de ander', zegt Lieven Migerode. ‘Het is een typisch menselijk mechanisme: als je met twee bent en er loopt iets fout dan is het de schuld van de ander.' Ook Rika Ponnet ziet het vaak genoeg gebeuren. ‘Vrouwen spuwen hier soms een litanie aan klachten. Te weinig zin voor initiatief, te lui, hij doet niks op zijn werk, hij is altijd gaan sporten. Maar eigenlijk zit er een heel grote frustratie aan hun kant, omwille van de manier waarop ze hun leven hebben vormgegeven. ‘Ik heb mijn carrière opzijgezet voor de kinderen en hij slaagt er maar niet in om promotie te maken', zeggen vrouwen dan. Maar, laat ons daar eerlijk in zijn, ze hebben daar zelf voor gekozen. Ze zijn niet vastgezet door hun man, ze hebben zichzelf vastgezet.' Mensen projecteren hun eigen ontevredenheid op hun partner, en hangen aan hem of haar allerlei verwachtingen op die ze zelf niet kunnen inlossen. ‘Het klagen is eigenlijk een overdreven vorm van aandacht zoeken, op een heel kinderlijke manier', aldus Ponnet. De enige oplossing, stellen Migerode en Ponnet, is je eigen keuzes onder ogen zien en proberen om daar op een andere manier mee om te gaan. Wat frustreert er mij? Hoe kan ik ervoor zorgen dat ik beter in mijn vel zit? Misschien kan je wat tijd voor jezelf nemen door de poetsvrouw acht in plaats van drie uur te laten komen. Of breng je de kinderen om de veertien dagen naar zijn moeder, en probeer je om er een positieve dag van te maken. ‘Neem de verantwoordelijkheid voor je eigen noden', vat Migerode samen. ‘Wacht niet tot de ander tegemoet komt aan de jouwe.'

3. Je denkt hem te kunnen veranderen

Aan 70 % van de problemen binnen een relatie kan je niks veranderen, stelt de Amerikaanse relatietherapeut John Gottman. Omdat het te maken heeft met het karakter van mensen bijvoorbeeld, of met normen en waarden. Maar bij 30 % van de problemen is progressie mogelijk. ‘Daar geloof ik heel sterk in', zegt Rika Ponnet. ‘De ander veranderen lukt niet. Er zijn er zo veel die het hebben geprobeerd, en het eindigt meestal niet goed.' Marlène Dietrich wist het al. Een van haar favoriete quotes was: ‘Wij vrouwen proberen onze man te veranderen. En als hij veranderd is, vinden we hem niet meer leuk'. ‘Dat zegt het eigenlijk allemaal. Omdat het in wezen niet gaat om die man en zijn gedrag maar om jezelf' aldus Ponnet. ‘Het is een heel kinderachtige reactie om de ander klein te maken als je je zelf niet goed voelt. En als het altijd over hetzelfde gaat, dan heeft die man op lange termijn ook geen zin om de duimen te leggen. En terecht! Je man wil niet behandeld worden als een kind. Eigenlijk behandelen we zelfs onze kinderen niet meer zo. In hun geval weten we ook dat de methodiek van positieve bekrachtiging beter werkt. Waarom hebben we het zo moeilijk om dat toe te passen binnen onze relatie?' Lieven Migerode maakt zich de bedenking dat het willen veranderen dikwijls te maken heeft met een mismatch. ‘Ik denk graag over relaties als over een zwangerschap. Maar een klein aantal bevruchtingen groeit uit tot een kind. Soms is er geen innesteling, dan weer geen levensvatbare baby. In relaties werkt dat ook zo. Je leert iemand kennen, en na korte tijd merk je: nee. Soms denk je: hij heeft het, en blijkt het daarna niet zo te zijn. Sommige mensen blijven zo'n relatie echter in stand houden, met de verwachting dat hij nog wel de ideale man zal worden. Ik ontmoette iemand die na vijf jaar huwelijk met haar partner brak omdat hij geen kinderen wilde. Na een paar maanden ontmoet ze een nieuwe man, en die zegt meteen: ik wil geen kinderen. Toch houdt ze die relatie in stand. Waarom? Omdat ze denkt dat ze hem nog van gedachten zal doen veranderen. Dat is een illusie. Verwachten van iemand dat hij verandert, dat strookt niet met liefde. Je ziet iemand graag om wie hij is, anders zoek je beter een ander.' Voor je er echter radicaal een einde aan maakt zijn er andere oplossingen, meent Rika Ponnet. ‘Want de wil om iemand te veranderen betekent dat er liefde is', zegt ze. ‘Pas als een van beide partners onverschillig wordt ten opzichte van de ander is dat de doodsteek.' Wil je de dynamiek binnen je relatie veranderen dan sleutel je beter aan jezelf. ‘Het is een huizenhoog cliché maar kleine aanpassingen kunnen heel veel veranderen. Een keer op je tong bijten, of een klein compliment, kan ertoe leiden dat de ander anders zal reageren. Aanvaarden dat het niet anders kan, afspraken maken en relativeren. En neem een poetsvrouw in huis.'

4. Je bent een kind van je tijd

We zitten in een samenleving waar steeds minder verbanden zijn, zegt Lieven Migerode. ‘En de rollen worden almaar meer naar de partner geschoven. Niet enkel moet hij carrière maken, hij hoort ook de behulpzame vader én beste vriend te zijn. De eisen, en dus de verwachtingen, liggen veel hoger dan enkele generaties geleden. Zeker omdat het allemaal zo perfect moet zijn.' Het is een heel logische evolutie, stelt Rika Ponnet. ‘Laat ons tachtig jaar terug gaan. Mannen gingen werken in de fabriek, vrouwen bleven thuis om voor tien kinderen te zorgen. Dat was heel erg behelpen, je was als moeder al blij als ze allemaal schoon gewassen en goed gevoed waren. Laat staan dat je toen bezig was met vragen als "is mijn man wel attent genoeg?". Ook toen zal het ene huwelijk veel bevredigender geweest zijn dan het andere, maar er was minder tijd en energie om dat te bespreken. Intussen is de positie op je werk belangrijk geworden, en hebben we steeds minder kinderen waardoor op gezinsvlak de lat veel hoger kwam te liggen. We verwachten veel meer van onze relatie, net zoals van onze kinderen. Vooral in de jaren vijftig en zestig werd het beeld van de perfecte huisvrouw en moeder almaar dominanter, met daaraan gekoppeld het romantische liefdesideaal à la Hollywood. We zijn uiteindelijk nog niet zo lang bezig met het uitbouwen van een carrière, en een leven naast ons huishouden, onze relatie en de kinderen. Vandaar dat vrouwen er ook dikwijls mee bezig zijn en het vaak bespreken. We zijn op zoek naar een evenwicht, en dat leidt soms tot wrijving en botsingen.' De discussies, besprekingen en oorlogen blijken wel hun vruchten af te werpen: volgens Ponnet groeien de verwachtingen van mannen en vrouwen over hoe de ideale relatie eruit ziet naar elkaar toe. ‘Ik merk in mijn praktijk dat jonge mannen heel veel belang hechten aan emotionele verbondenheid en dat ze bijvoorbeeld een actieve rol willen opnemen in het opvoeden van de kinderen. Dat is een groot verschil met iets oudere mannen.'