‘De gemiddelde vriendschap duurt ongeveer vijf tot zeven jaar'

25 september 2014

Kijk maar eens rond, want: ‘De gemiddelde vriendschap duurt ongeveer vijf tot zeven jaar'. Zo luidt - zonder bronvermelding - een tweet van @UberFacts, een account met meer dan 7 miljoen lezers die grote en kleine weetjes post. @UberFacts stuurt de tweet met ruime tussenpozen opnieuw. Keer op keer wordt hij gretig gedeeld en becommentarieerd. Maar klopt hij ook? De Factchecker van Knack zocht het uit.

 

Eerder dit jaar publiceerde de Amerikaanse nieuwssite BuzzFeed een kritisch stuk over @UberFacts, met voorbeelden van tweets die feitelijk onjuist bleken te zijn. Kris Sanchez (@KrisSanchez), de oprichter van UberFacts, zegt daarin dat hij al zijn berichten checkt en indien nodig rechtzet of verwijdert. Dat ‘de zon elke seconde ongeveer vijf voet (152 cm, red) krimpt', is een voorbeeld van zo'n ‘vals' feit, wrijft BuzzFeed hem aan: ‘NASA zegt dat deze foute statistiek steunt op "verkeerde en fout geïnterpreteerde" data.'


De tweet over vriendschap is in hetzelfde bedje ziek, zo blijkt. Gevraagd naar de bron van zijn bericht, stuurt @KrisSanchez twee persartikelen door over een onderzoek van de Nederlandse socioloog Gerard Mollenhorst (Universiteit Utrecht). 
‘Ik heb een enquête afgenomen bij 1077 volwassen Nederlanders, en zeven jaar later 604 van hen opnieuw bevraagd', zegt die aan de telefoon. ‘Ongeveer de helft hun goede vrienden bleek verdwenen te zijn en vervangen door andere. Maar dat betekent niet dat de gemiddelde vrienschap zeven jaar duurt. Om dat te kunnen zeggen, zou je de duur moeten kennen van alle vriendschappen van mensen. Ook van diegene die nu nog voortduren. En onderzoek daarover bestaat niet, voor zover ik weet.'
In zijn studie in het vakblad Social Networks onderscheidt Mollenhorst 'nauwe contactpersonen' in twee soorten. ‘Mensen hebben gemiddeld twee à drie bakens van vertrouwen, vrienden of familieleden met wie ze belangrijke en persoonlijke zaken bespreken. Tel je daarbij de mensen die thuis bij klussen helpen, dan kom je op een totaal van drie à vier nauwe contactpersonen.' Omdat sommige vriendschappen bijvoorbeeld levenslang duren, heeft de gemiddelde duur berekenen volgens Mollenhorst weinig zin. Maar ‘ongeveer zeven jaar' lijkt hem desgevraagd ‘plausibel'.

Dat zegt ook relatietherapeute Rika Ponnet. ‘Vriendschappen zijn voorwaardelijker en vrijer dan een liefdesrelatie. Misschien is het vijf jaar, misschien negen. Maar wetende dat koppels die een breuk overwegen dat vaak doen na zeven jaar, lijkt die tijdspanne aannemelijk.'


Vrienden komen en gaan, benadrukt sociaal psycholoog Alain Van Hiel (UGent). ‘Uitzonderingen daargelaten: uit het oog is uit het hart.' De lagere school duurt zes jaar, het middelbaar ook, en de periode als ouder aan de schoolpoort evenzo, zegt hij. ‘Andere context, andere vrienden.'


Mollenhorst noemt dat zijn meest opzienbarende bevinding. ‘Mensen denken vaak dat ze hun vriendschappen zelf in de hand hebben. Maar als je hen vraagt waarom vrienden uit hun netwerk verdwenen zijn, blijkt dat slechts in 12 procent van de gevallen een bewuste keuze.'
Volgens het ‘getal van Dunbar', genoemd naar de Engelse antropoloog, kunnen mensen gemiddeld met maximum 150 personen een stabiele sociale relatie onderhouden.
Dat zegt niets over de gemiddelde duur van zo'n relatie, natuurlijk. Maar dat doet het onderzoek van Mollenhorst evenmin.

Conclusie:
Knack beoordeelt de stelling als grotendeels waar. Volgens de auteur van de studie waarop ze steunt, blijkt uit zijn onderzoek niet dat de gemiddelde vriendschap vijf tot zeven jaar duurt. Maar net als twee andere experten noemt hij dat wel aannemelijk.