Eerste hulp bij een relatiebreuk

21 maart 2016

Misschien kwam het nieuws als donderslag bij heldere hemel, misschien waren er al langer strubbelingen. Hoe dan ook, wanneer je relatie ten einde komt staat je wereld even op z’n kop. Maar dat hoeft geen drama te zijn! Het volgende stappenplan helpt je over je liefdesverdriet heen. Artikel van Kristina Rybouchkina voor Vitaya met medewerking van Rika Ponnet.

 

De eerste dagen
Rika Ponnet, zaakvoerster van relatiebureau Duet: ‘Net zoals elke relatie anders is, zal het verwerkingsproces na een breuk ook bij iedereen verschillend verlopen. Sowieso volgt er na het einde van je relatie een periode van rouw. Maar elk van ons verwerkt dat op z'n eigen manier. Toch zijn er een aantal algemene aanbevelingen die voor veel mensen van toepassing zijn en die kunnen helpen om gemakkelijker over je breuk of scheiding heen te raken.'

1. Zoek steun bij vrienden en familie
‘Onderzoek heeft uitgewezen dat je emotionele stress het beste verwerkt met de hulp van anderen. Je vrienden en familie zullen in de periode na je relatiebreuk dus jouw grootste steun betekenen. Als de beslissing om uit elkaar te gaan valt, borrelen er heel wat gevoelens in je op. Woede, teleurstelling, verdriet. Blijf er niet alleen mee zitten, maar zoek meteen een luisterend oor. Dezelfde dag nog! Wees niet bang of beschaamd om je emoties de vrije loop te laten. Dat zal je deugd doen.'

2. Probeer te begrijpen wat er is misgegaan
‘Soms trekt één van de partners de stekker uit de relatie zonder de ander daar een reden voor te geven. Dat soort relatiebreuken zijn het moeilijkste om te verwerken. Voor de andere is het namelijk heel moeilijk om te begrijpen wat er juist is misgelopen en waarom de relatie plots gedaan is. Mensen die hun relatie op zo'n abrupte manier beëindigen zijn doorgaans bang voor conflicten. Vaak hebben ze al een tijdje kleine ergernissen, of zelfs het gevoel dat ze ongelukkig zijn. Maar ze stellen de confrontatie uit. In plaats van over hun gevoelens te praten, verdringen ze die. Ze doen alsof alles perfect gaat, ze kunnen zelfs overcompenseren. Met als gevolg dat de relatie na een tijd zo onecht aanvoelt, dat ze zichzelf er volledig in verliezen. Tot het plots écht niet meer gaat. Voor de andere is het dan verschieten. Want gisteren zei je partner nog dat hij of zij je graag ziet, vandaag is alles opeens voorbij.'
‘Of je nu voortekenen zag of niet, vraag duidelijk aan je partner waarom hij of zij de relatie precies beëindigt. Heb jij de beslissing genomen, probeer die dan zo duidelijk mogelijk te motiveren. Is een nieuwe relatie de reden van de breuk, wees er dan meteen eerlijk over.'
‘Krijg je geen uitleg? Blijf je ex-partner dan niet aanklampen. Ga liever zelf enkele stappen terug in de tijd, eventueel samen met een goede vriend(in). Wees eerlijk tegen jezelf. Waren er echt geen alarmsignalen? Ging alles zo goed? Probeer de breuk in een logisch verhaal te gieten. Het is niet erg als jouw verhaal verschilt van de versie van je ex-partner. Als het voor jou goevoelsmatig maar klopt. Doe dat zo snel mogelijk na de breuk. Zo kan het verwerkingsproces meteen van start gaan.'

3. Onderneem actie ...
‘Sommige mensen vervallen zodra ze single zijn in een doe-modus. Ze knippen hun haar, kuisen de garage uit, zoeken een nieuwe hobby, gaan op reis of beginnen intensief te sporten. Als jij daar de drang toe voelt, moet je er zeker niet tegen vechten. Je hoeft die zaken niet te zien als een vlucht. Die activiteiten zijn goed. Ze helpen je om bezig te blijven en jouw gevoelens gemakkelijker te dragen. Bovendien zal het fijn aanvoelen dat je over al die zaken wél controle hebt. Let echter op met belangrijke beslissingen! Die stel je beter nog even uit. Ga niet weg op je werk. Verhuis niet naar het buitenland. Zet jullie huis niet direct te koop en ga de inboedel nog niet verdelen. Je zal geneigd zijn om nog té gevoelsmatig over die levensbeslissende keuzes te gaan.'

4. ...of doe juist helemaal niets
‘Zonder jij je liever thuis af met Netflix en een pot ijs? Geen probleem, dat mag ook. Je moet je daar niet schuldig over voelen. Natuurlijk is zoetigheid de perfecte troost! Zorg alleen dat je niet overdrijft. Comfort food kan zich na een tijdje wreken op je lijn, waardoor je je nog slechter kan gaan voelen. En dat is nu echt niet de bedoeling. Probeer lief te zijn voor jezelf. Alcohol nog zo'n gevaar. Eens gaan feesten kan, maar in je eentje beginnen te drinken is zeker géén oplossing.'

Naarmate de weken vorderen
1.Pols of een afscheidsgesprek mogelijk is
‘Als je nog geen uitleg hebt gekregen over de breuk, is het enkele weken later een goed moment te vragen of jullie toch nog eens kunnen praten. Beloof je ex-partner dat je niet hysterisch zal reageren. En doe dat ook niet! Val hem of haar niet in de rede, probeer de relatie niet te herstellen en ga niet smeken of onderhandelen. Luister naar de uitleg die je krijgt en geef die een plaats in jouw verhaal.'

2. Word geen vrienden
‘Daarnaast doe je er best aan om de confrontaties met je ex tot een minimum te beperken. Hebben jullie geen gemeenschappelijke woonst of kinderen? Dan kan het ‘uit het oog, uit het hart'-principe je écht helpen. Hoe moeilijk het ook lijkt, het zal bevrijdend aanvoelen om elkaar niet meer voortdurend te moeten zien. Zelfs als dat wil zeggen dat je bepaalde evenementen of feestjes moet overslaan. Als je jouw ex nog niet meteen van Facebook had verwijderd, is dit een goed moment. Of verberg tenminste zijn of haar berichten. Je zal je er alleen maar beter door voelen.'
‘Het is geen goed idee om vriendschappelijk te blijven omgaan met elkaar. Of toch zo lang een van jullie hoopt dat de relatie nog hersteld kan worden. Er zijn natuurlijk gevallen waarin de partner na een tijdje met hangende pootjes terugkeert, maar die zijn in de minderheid. Zo lang jullie niet op dezelfde lijn zitten in het verwerkingsproces, is het beter om elkaar ruimte te geven.'
‘Heb jij de beslissing genomen om uit elkaar te gaan, neem dan zeker geen troostende rol op jou! Zo bereik je alleen een averechts effect. Wees consequent. Zorg dat je ex-partner begrijpt dat je bij je beslissing zal blijven. Anders temper je misschien wel je eigen schuldgevoel, maar kwets je de ander nog meer door  hem of haar valse hoop te geven.'

3. Verlies de praktische zaken niet uit het oog
‘Moeten er nog praktische dingen geregeld worden, zoals de verkoop van jullie huis, de verdeling van de inboedel of co-ouderschap? Dan is het belangrijk om toch enige vorm van contact te blijven behouden. Beperk jullie gesprekken dan wel écht tot die praktische zaken. Jullie hoeven nu nog geen definitieve knopen door te hakken, maar weet dat mensen heel snel van elkaar kunnen vervreemden. Als jullie elkaar maandenlang niet horen of zien en dan plots moeten samenkomen voor de regeling, is de kans groot dat de onderhandelingen heel stroef zullen verlopen. Pas daarmee op.'

4. Investeer in jouw omgeving
‘Waarschijnlijk hadden jullie veel gemeenschappelijke vrienden en had je een nauwe band opgebouwd met je schoonfamilie. Je zal vast nog welkom blijven in die kringen, maar weet dat die contacten onvermijdelijk gaan verwateren. Je verliest namelijk meer dan een partner. Je geeft ook een stukje identiteit af. Probeer dat te compenseren door extra te investeren in de vriendschappen en banden die je zélf hebt.'

5. Stort je niet te snel in een nieuwe relatie
‘Het kan verleidelijk zijn om je halsoverkop in een nieuwe relatie te storten. Dat gebeurt zelfs vaak. Als je daar de drang toe voelt, hoef je die niet per se te onderdrukken. Zo'n nieuwe partner kan zeker en vast enkele noden vervullen en de aandacht van je verdriet afleiden. Maar wees je ervan bewust dat zulke relaties in veel gevallen geen lang leven zijn beschoren. Alweer, het kan. Maar dat is eerder uitzonderlijk. Dus maak voor jezelf de afweging of je wel opnieuw een relatiebreuk wil meemaken.'

Maanden later
1. Hak knopen door
‘Je moet weten dat een scheiding heel snel kan worden uitgesproken. Het is de verdeling van de inboedel, de woonst en de regeling met de kinderen die het meeste tijd in beslag neemt. Je wil die dingen misschien allemaal snel afhandelen, maar op termijn win je juist tijd pas na enkele maanden definitieve beslissingen te nemen.
Vlak na de breuk zal een van jullie beiden namelijk geneigd zijn om toegevingen te doen. Uit schuldgevoel, of om het achter de rug te hebben. Maar na verloop van tijd zal hij of zij beseffen dat die geste toch iets te vrijgevig was geweest.
Dat kan zich later wreken en de besprekingen op andere vlakken bemoeilijken. Pas als de emoties na enkele maanden zijn bedaard en jullie weer allebei rationeel kunnen nadenken, zijn jullie klaar om de grote knopen door te hakken. Het is een vorm van respect dat de partner die het snelste is in zijn of haar verwerkingsproces de tijd neemt om te wachten op de andere.'

2. Geef je verdriet tijd
‘Omdat het rouwproces zo verschilt van persoon tot persoon, is het zinloos om jezelf een ‘aanvaardbare' tijdslimiet op te leggen om de breuk te verwerken. Zoiets kan maanden, zelfs jaren aanslepen en dat hoeft absoluut geen drama te zijn! Het is niet omdat je lange tijd verdrietig bent, dat je naar antidepressiva moet grijpen. Hoe snel je over jouw relatiebreuk raakt hangt voor een groot deel af van je persoonlijkheid. Ook het verloop van de relatie speelt een grote rol. De duur ervan is in tegenstelling tot wat je zou verwachten absoluut géén goede indicatie. Sommigen kunnen een stukgelopen huwelijk van twintig jaar bijna direct verwerken, terwijl anderen een jaar blijven inzitten met een afgesprongen relatie van enkele weken. Omdat de verwachtingen heel hoog waren, of omdat de pijn van eerdere rouwervaringen uit het verleden terug de kop opsteekt. Als je echter het gevoel hebt dat je je na verloop van tijd slechter voelt in plaats van beter, is het wel zinvol om professionele hulp in te roepen.'

3. Krijg vrede met het verleden
‘Hoe zwaar je het ook hebt gehad, na verloop van tijd zal het je lukken om op een rationele manier naar je voorbije relatie te kijken. Je zal beseffen dat er geen ‘schuldige' en geen ‘slachtoffer' is. Jullie relatie is het slachtoffer. Er is iets misgegaan in de verhouding tussen jullie beiden, omdat jullie niet op de ideale manier met elkaar omgingen. Misschien heeft de andere overspel gepleegd. Maar misschien was jij ook wel iets te claimend of net te vermijdend? Nogal veeleisend? Jaloers? Of aanvallend? Als je weet waar jouw gevaren schuilen, zal je veel sterker staan in je volgende relatie. Want elke partner bereidt je voor op de volgende. Beginnen er lange periodes voorbij te gaan zonder dat je aan de breuk hebt gedacht? Dan ben je er zo goed als overheen. Zeker als je merkt dat je er weer voor openstaat om iemand nieuw in je leven toe te laten. Zo zal die lastige periode tot nog tot iets moois leiden.'

Kaderstukjes:
Help, mijn VRIEND(IN) heeft liefdesverdriet
‘Als een vriend of vriendin door een relatiebreuk gaat, kan je alleen maar luisteren en begrip tonen. Probeer advies tot een minimum te beperken, want raad geef je altijd vanuit je eigen standpunt en situatie. Die is sowieso verschillend. Koestert je vriend(in) nog hoop dat alles goed komt en heb jij daar een andere mening over? Zeg dan eerlijk dat je de kans klein acht. Maar voeg er wel aan toe dat je geen glazen bol hebt. Zonder de hoop die hij of zij voelt als onzin te bestempelen.
Weet ook dat zo'n verwerkingsproces veel tijd in beslag kan nemen. Er zijn geen trucjes of wondermiddeltjes waarmee je de pijn van jouw vriend(in) kan verzachten. Na verloop van tijd kan je de gedachten van de gekwetste wel proberen af te leiden door minder over het onderwerp te gaan praten en hem of haar vaak op sleeptouw te nemen bij activiteiten en uitstapjes. Blijf dat doen zo lang het nodig is.'

Help, mijn kind heeft liefdesverdriet
‘Ook als ouder kan je vooral luisteren. Aanwezig zijn. Zelfs als je zoon of dochter nog erg jong is, voelt het aan alsof zijn of haar wereld helemaal instort als een relatie stukloopt. Minimaliseer die gevoelens niet. Het is niet zo'n grote hulp om te zeggen dat er nog vissen in de zee zwemmen. Probeer eens terug te denken aan jouw eerste gebroken hart, hoe had jij je gevoeld bij zo een opmerking? Wil je zoon of dochter niet over gevoelens praten, heb daar dan respect voor. Bedek boze buien in deze periode met de mantel der liefde. Na verloop van tijd zal je kind zich vanzelf beter voelen en beseffen dat hij of zij alleen maar iets uit de breuk heeft bijgeleerd.