Eerste Hulp Bij Onzekerheden

05 december 2019

Onzekerheden in een relatie zijn zoals een strandbal in het water: je kan wel proberen die bal onder te houden, maar op een bepaald moment kletst dat ding keihard in je gezicht. Wij geven je daarom één zekerheid: je hoeft niet onzeker te zijn. Test: Nele Reymen - met dank aan Rika Ponnet, relatiebemiddelaar en seksuologe.

EHBO

Onzekerheden in een relatie uiten zich op verschillende manieren, maar meestal komt het op diezelfde negatieve gedachte neer: ‘ik ben niet goed genoeg’. Als je partner je slecht behandelt, als hij liegt en je bedriegt, is die onzekerheid een natuurlijke reactie. En dan ben je die partner liever kwijt dan rijk. Maar als je in de kern een goede relatie hebt en jij alsnog met die onzekerheden kampt, moet je ingrijpen. Want weet je wat? Je bent wel goed genoeg. Je bent gewoon te onzeker om dat te beseffen. Daarom: hulp!


1. Ik vergelijk mezelf met zijn ex

Stephanie (32): “Ik geef het niet graag toe, maar ik check dagelijks de sociale media van mijn lief zijn ex. Ik wil weten wat ze doet en hoe ze eruit ziet, wat het was dat mijn lief zo aantrok in haar. Die relatie is niet blijven duren, dus ze zal niet perfect geweest zijn. Dat weet ik ook wel. Maar ik heb jammer genoeg het gevoel dat ik ook niet perfect ben. En dat zij dus alsnog beter was voor hem. Klinkt dat logisch?” 

Rika Ponnet: “Als je een relatie hebt met iemand is het heel waarschijnlijk dat je partner al een of meerdere relaties achter de rug heeft. Dat betekent dat er dus een of meerdere exen zijn en het is mogelijk dat je jezelf met hen gaat vergelijken. Veel hangt daarbij wel af van hoe de vorige relatie is geëindigd. Als je partner die relatie niet zelf heeft verbroken, kan jij misschien het gevoel krijgen dat hij nog steeds een boon heeft voor haar. Of als er kinderen zijn uit die vorige relatie, word je steeds geconfronteerd met de gedachte dat je partner ooit met iemand anders is samen geweest. Dat kan allemaal bedreigend zijn. Bovendien geldt: hoe meer je weet over die vorige relaties, hoe meer je jezelf het gevoel van competitie of concurrentie kan opleggen. Dat brengt onderhuids onzekerheden of jaloezie mee. Soms zelfs in die mate dat de partner volledig het contact met een ex moet verbreken. Uit zelfbescherming kan je in dat geval best gewoon niet teveel details te vragen over die vorige relaties en de geschiedenis van je partner. Blijf ook weg van sociale media waar je mensen kan opzoeken, dat haalt jezelf dan enkel naar beneden.” 

 

2. Is hij te knap voor mij?

Karen (25): “Als mijn vriend en samen zijn, heb ik het gevoel dat anderen ons altijd in het oog hebben. En dat ze maar één ding denken: wat doet die knapperd met dàt meisje? Constant heb ik het gevoel dat ik eigenlijk in een categorie te hoog beland ben bij hem. En dat ik niet kan tippen aan zijn looks, aan zijn stijlgevoel, aan zijn zelfvertrouwen…” 


Rika Ponnet: “Sommige mensen hebben constant een gevoel dat hun relatie niet echt veilig is, en dat gaan ze vertalen in onzekerheden zoals deze: is hij fysiek aantrekkelijker dan ik? Slimmer Interessanter? Dit betekent vooral dat je als partners niet op hetzelfde niveau staat. Dat gevoel van onveiligheid heeft meestal verschillende redenen. Misschien was die andere in het begin een soort van trofee en was dat het belangrijkste, maar verdwijnt die functie na verloop van tijd en blijf je achter met onzekerheid. Soms betekent het ook dat de andere zijn troeven uitspeelt en dat hij bevestiging zoekt bij andere vrouwen. Maar, soms is dat verschil er ook gewoon. Zonder dat het uitgespeeld wordt. Als je dan alsnog een gevoel van onveiligheid ervaart, betekent dat dat je jezelf op een of andere manier te weinig valideert. Dat je jezelf niet naar waarde schat. Probeer te achterhalen waarom die twijfel er is en of die onzekerheid echt bij jou ligt, of gegenereerd wordt door je partner.”

 

3. Ik en mijn leven zijn niet interessant genoeg voor hem.

Liesbeth (34): “Mijn lief heeft een job in de televisiewereld. Dat betekent dat hij om de zoveel tijd aan andere projecten werkt, dat hij constant interessante en creatieve mensen rondom zich heeft. En dan ben ik er. Ik heb een gewone bedienden-job. Geen glitter, geen glamour, geen gekkigheden. Na een dag op het werk laat ik hem dan ook liever aan het woord dan zelf te moeten vertellen over de praatjes aan het koffieapparaat. En dat maakt me niet enkel onzeker, maar ook ongelukkig.” 

Rika Ponnet: “Hier gaat het meestal over je gevoel van zelfwaarde. Als jij samen bent met iemand die voor jou kiest en jij stelt dat alsnog in vraag, dan heeft dat een concrete basis. Vraag jezelf dus af waarom je die onzekerheid hebt. Het is namelijk wel de bedoeling dat je als partners gelijkwaardig bent in een relatie, zij het elk met andere accenten. Toch is het dus zo dat mensen soms weinig over zichzelf durven delen, uit angst dat de andere hen niet interessant genoeg zal vinden. Dat uit zich dan bijvoorbeeld in een soort van ‘kies jij maar’ gedrag, uit schrik dat de andere jou of jouw mening onnozel vindt. Als je die onzekerheid niet enkel in je relatie maar ook in andere contexten voelt, gaat het over je eigen hersenspinsels en een drang naar perfectionisme. En dat is iets waar jij zelf mee aan de slag moet durven gaan. Zoek bijvoorbeeld naar activiteiten die je leuk vindt en waar jij je goed bij voelt, dat versterkt je zelfwaarde. 

Wanneer het gaat over vernedering door je partner, is het een andere zaak. Daardoor kan je jezelf namelijk ook heel klein voelen en in dat geval moet je je vragen stellen bij je partnerkeuze. 

 

4. Ik ben niet goed in bed.
Michèle (26): “Mijn vriend heeft al meer bedpartners gehad dan ik en ik weet dat kwaliteit boven kwantiteit gaat, maar toch voel ik me vaak de mindere in bed. Of alleszins niet goed genoeg. De ene keer lijkt het alsof ik te hard mijn best doe, de andere keer vraag ik me af of ik niet wat meer mijn best moet doen, en zo gaat het maar door. Ik kan moeilijk aanvaarden dat ik eigenlijk ook gewoon mezelf mag zijn in bed. Net omdat ik denk dat ik toch niet zo bedreven ben als mijn vriend en dat mezelf zijn dus niet goed genoeg is.”

Rika Ponnet: “Twijfels over je bedprestaties hebben vooral met ongemak te maken, met het gevoel dat er geen wederzijdse acceptatie en openheid is. In een relatie met je met twee. En seks gaat niet over het feit of je partner twintig verschillende standjes kent. Het gaat wel over ontvankelijkheid, verbondenheid en overgave. Als die overgave er niet is, blijf je in je hoofd zitten en ga je jezelf vragen stellen, over je kunnen, je billen en je borsten. Als die overgave er wel is, ben je gewoon vrij en kan je intiem zijn met elkaar. Zonder twijfels. Dan ervaar je elkaar ook als gelijkwaardigen. Vaak is het zo dat je je niet vanaf de eerste keer in die overgave kan storten en dat is normaal. Het vertrouwen groeit samen met de relatie die steeds sterker wordt. Als je ook na verloop van tijd met die onzekerheid blijft zitten of als je partner regelmatig opmerkingen maakt over je uiterlijk, dan is het logisch dat die onzekerheid doorsijpelt in de intimiteit tussen jullie. Probeer het bespreekbaar te maken en leg uit dat jij je niet ongeremd kan geven als je niet het gevoel krijgt dat je aantrekkelijk bent.”   

 

5. Ik pas niet in zijn omgeving
Goedele (29): “De familie van mijn vriend is heel hecht. Elke zondag wordt er samen gegeten in het ouderlijk huis en wordt er gepraat over het werk en het leven. Maar zelfs na een half jaar heb ik nog steeds het gevoel dat ik daar niet bij hoor, dat ik niet genoeg te vertellen heb of zelf niet eens de kans krijg om aan het woord te komen. Er staat dan wel een stoel voor mij aan tafel, maar soms lijkt het alsof ik daar niet zit. Omdat het niet klikt, denk ik. Omdat ik er gewoon niet pas.” 

Rika Ponnet: “Als je het gevoel hebt dat je partner fier is op jou en jou met plezier introduceert in zijn leven, zal je ook het gevoel hebben dat je in die omgeving past. En dat je goed genoeg bent. Het is dan ook heel belangrijk hoe je partner reageert op jou wanneer jullie zich in zijn context begeven. Krijg jij een onaangename opmerking, maar steunt hij jou? Dan zijn jullie een geheel en voelt dat veilig. Maar als je partner je aan je lot overlaat en je op een feestje bijvoorbeeld niet ziet staan, dan leidt dat tot een gevoel van onzekerheid. Dat zegt iets over jullie verbondenheid. Jullie moeten zeker niet constant hand in hand lopen op zo’n feestje. Af en toe oogcontact, een blik van verstandhouding of een aanraking, dat zijn dingen waardoor jij je gezien voelt en waardoor je er als koppel staat. Stel dat je partner je voor het eerst voorstelt aan zijn familie, terwijl jij niet erg vlot bent in zo’n eerste contact. Dan is het belangrijk dat hij ondersteunend is en je niet aan je lot overlaat. Als dat niet zo is, is dat een belangrijk signaal en moet je dat durven aankaarten.”

 

6. Kan ik hem wel vertrouwen? 

Jolijn (32): “Mijn relatie met mijn lief is begonnen toen hij eigenlijk nog een andere relatie had… Dat is misschien vragen om problemen, maar hij was heel zeker van zijn keuze voor mij. En ik voor hem. Maar nu het nieuwe er van af is en ook wij wel eens een periode van sleur hebben, stel ik me soms toch de vraag: kan ik hem vertrouwen? Of gaat hij mij ook bedriegen zoals hij zijn ex heeft bedrogen met mij?”

Rika Ponnet: “Het is mogelijk dat jouw vertrouwen in het verleden beschadigd is, of dat je partner een geschiedenis van bedrog heeft. Dan is het niet naïef om dat in het achterhoofd te houden. Maar deze onzekerheid kan ook wel te maken hebben met een gebrek aan zelfvertrouwen. Er zijn mensen die overmatig jaloers of paniekerig reageren op elk vermeend signaal van onveiligheid. Wanneer de partner even naar een andere vrouw kijkt, bijvoorbeeld. Ze worden dan dominant en gaan verwachten dat de partner bijvoorbeeld niet meer alleen op stap mag. Je kan een tijdje proberen iemand aan de ketting te leggen, maar zo ga je enkel de andere beknotten. En op termijn betaal je daar de prijs voor. In een relatie hebben beide partners de ruimte nodig om zichzelf te kunnen zijn. Als jij je partner die kans niet kan geven en je merkt dat je onzeker bent, is er toch iets mis en moet je daarmee aan de slag.” 

 

7. Zie ik hem liever dan hij mij?

Lien (23): “Ik zeg vaak tegen mijn vriend dat ik hem graag zie. Als hij iets vraagt, doe ik dat voor hem. Met plezier. En als we samen kunnen zijn, wil ik ook samen zijn. Ik krijg alleen het gevoel dat dat engagement niet zo groot is bij hem. Waardoor ik het gevoel heb dat mijn liefde voor hem groter is dan zijn liefde voor hem. En waardoor ik dus ook vaak op een muur lijk te botsen.”

Rika Ponnet: “Er zijn mensen die zich in een relatie helemaal weggeven, die er totaal voor gaan en zichzelf compleet verliezen in die relatie. Voor zo iemand kan het aanvoelen alsof zij de partner liever zien dan omgekeerd, net omdat ze bereid zijn om zich weg te cijferen. Maar net dat is iets wat een partner niet nodig heeft. Het is veel interessanter om binnen je relatie een individu te blijven. Dat is heel belangrijk om een goede interactie te krijgen, en zo leg je de verantwoordelijkheid voor jezelf niet bij de andere persoon. Als je het gevoel hebt dat jij meer geeft dan dat je krijgt, maakt dat je kwetsbaar. Probeer daarom dicht bij jezelf te komen en daar te blijven. Je hoeft je helemaal niet te uit te vagen om van tel te zijn in een relatie.” 

 

8. Wil hij wel dezelfde toekomst als ik?

Saskia (30): “Ik weet al heel lang wat ik wil: trouwen en kinderen krijgen. En een hond. Maar telkens ik over een van die dingen begin tegen mijn vriend, wimpelt hij zo’n gesprek af. Hij wil het er duidelijk niet over hebben en ik begin te denken dat dat zo is omdat hij niet dezelfde toekomstplannen heeft als ik. En dat maakt me bang, want waar eindigen we dan? En dat is dan weer exact de reden waarom ik niet blijf aandringen op zo’n gesprek.”

Rika Ponnet: “Meestal gaan toekomstplannen over grote issues: trouwen, kinderen, woonplaats, omgaan met geld, normen en waarden,… Het inrichten van het leven, zeg maar. En het feit dat daar niet altijd over gesproken kan worden, zegt iets over de veiligheid binnen een relatie. Als een koppel in staat is om moeilijke zaken te bespreken, zit het goed met het vertrouwen en hebben ze een band die sterk genoeg is om die moeilijkheid te overkomen. Op die manier kan elk een eigen mening hebben en vanuit dat verschil kunnen ze verder. Veel partners denken dat ze bij een verschil in mening de andere na verloop van tijd wel zullen kunnen veranderen, maar dat is een slecht uitgangspunt. De andere persoon verandert namelijk niet. En het is al helemaal geen goed idee om iemand te willen overtuigen van zulke belangrijke levensthema’s.”

 

9. Gaat hij me verlaten?

Leen (33): “Ooit hebben mijn lief en ik een spel gespeeld met vrienden. Het was een soort van ‘waarheid, durven of doen’ en een van de vragen was wie van ons twee het meest waarschijnlijk onze relatie zou verbreken. Het antwoord was unaniem: hij. Het bevestigde wat ik al langer vreesde, ook al zijn we nog steeds samen. Ik leef constant met het gevoel dat hij op een dag de stekker uit onze relatie gaat trekken.”

Rika Ponnet: “Door deze vraag te stellen, leg je de verantwoordelijkheid voor jezelf helemaal bij je partner. Vanuit een verlatingsangst, probeer je de andere vast te zetten. Omdat dat niet kan, wordt er vaak paniekerig gehandeld en ontstaat er twijfel bij het engagement van de andere. Dat engagement wordt dan in vraag gesteld, soms zelfs letterlijk door constant te vragen waar hij is of wat hij doet. Die controle werkt echter verstikkend. En zo zou het wel eens kunnen dat je onzekerheid een zekerheid wordt, net door je eigen gedrag.”

 

10. Vindt hij dat ik zeur?

Nadia (28): “Wij zijn aan het verbouwen, wat betekent dat onze relatie sowieso onder druk staat. Er moet zoveel gebeuren en soms lijkt het alsof mijn lief dat niet wilt zien. Dus ben ik degene die hem eraan doet denken. Maar na drie keer zeggen dat de kelder opgeruimd moet worden, voel ik me dus een zeur. Meer nog: hij zegt zelfs dat ik zeur. Maar iemand moet het doen, toch?”

Rika Ponnet: “De vraag stellen, is het antwoord weten in dit geval. Hier geldt dan ook maar één regel: stop met dat zeurgedrag en kijk vanwaar het komt. Je gaat namelijk niet zomaar zeuren, dat heeft een betekenis. Meestal zit er een oningevulde behoefte onder en je wil die behoefte alsnog invullen door te zeuren. Vaak is dat gewoon een verlangen om eens vastgenomen te worden, om te horen dat je graag gezien wordt, om te voelen dat de andere er is voor jou. Daarom is het belangrijk om concreet te durven vragen wat je op dat moment verlangt. Die vraag is voor je partner ook veel gemakkelijker te beantwoorden.” 
 

Onzeker? How zeker

 

Enkele tips om me die onzekerheden om te gaan:

Probeer erachter te komen waar je onzekerheid vandaan komt. Is er in het verleden iets gebeurd dat je niet van je kan afzetten? Of ben je in een vorige relatie gekwetst? Als je weet waar de kern van die onzekerheid zit, kan je dat een plaats proberen te geven. 

De verwachtingen die je jezelf oplegt kunnen ook leiden tot onzekerheden. Zeker wanneer die verwachtingen over je relatie gaan en je partner niet dezelfde verwachtingen heeft. Als je beseft dat dit verschil er kan en mag zijn, hoeft die onzekerheid je geen parten te spelen. 

Door je onzekerheid neem je al dan niet bewust een stukje vrijheid van je partner in beslag. Dat kan heel beklemmend aanvoelen voor je partner. Gun je partner die vrijheid en eigenheid, maar gun jezelf dat ook. Jullie hebben dan wel een relatie, maar jullie blijven twee afzonderlijke personen.

Ga verder dan die onzekerheden en laat het je leven niet beïnvloeden. Integendeel. Om onzekerheden aan te pakken kan je zelfs best je leven leiden. Ten volle. Investeer daarom in jezelf. Zoek activiteiten waaruit je plezier haalt, doe dingen waar je goed in bent en waarvan je zelfvertrouwen krijgt.  

Praat met je partner. Leg je partner uit dat onzekerheid de onderliggende reden is voor je gedrag. En probeer steun te vinden bij elkaar.