Facebook heelt alle wonden

20 februari 2017

Wie kampt met liefdesverdriet heeft anno 2017 twee opties: 1) zich terugtrekken op een torenkamer, luisteren naar The Smiths en chocolade eten of 2) alles delen op sociale media. Maar is dat laatste wel zo’n goed idee? Stefanie Van Den Broeck van Knack vraagt het aan Rika Ponnet.

 

Het beeld: een gebruikte citruspers met daaronder een vol glas en ernaast een opengesneden sinaasappel. De tekst: ‘Kleine vergissing, de macht der gewoonte...'. Dit zou deel kunnen uitmaken van een expo vol conceptuele kunst. Maar vergis u niet: het is een recente post die we van de Facebookpagina van zanger Helmut Lotti pikten. Nu ja, pikten. 's Mans pagina is volledig openbaar, dus we leggen hier geen geheimen bloot. Maar dat houdt hem niet tegen om zijn diepste zielenroerselen te delen. Sinds zijn breuk met journaliste Jelle Van Riet laat hij er regelmatig openhartige boodschappen achter. Zo lazen we onder meer dat hij op 23 januari amper had geslapen (dat verklaart misschien ook het citruspers-incident, dat later die dag plaatsvond). Met als terzijde: ‘Dat zal wel normaal zijn als vrijgezel, veronderstel ik? Restless...' Een week eerder plaatste hij nog een foto van een idyllisch sneeuwlandschap, met de veelzeggende zin ‘Everyone walks a lonely road'.
 
De reacties op die boodschappen zijn hartverwarmend. Van een simpele ‘veel liefs' tot ‘you go go go'. Ongetwijfeld zijn dat opkikkers voor wie met liefdesverdriet kampt. Maar anderzijds kan het ook scepsis oproepen: heeft iemand echt baat bij emotioneel exhibitionisme? Van het soort bovendien dat jaren later opnieuw komt bovendrijven, want niets op Facebook - en bij uitbreiding het internet - verdwijnt ooit echt.
 
Volgens relatiedeskundige Rika Ponnet is er inderdaad een grote groep mensen die dit als ‘fout' zal bestempelen. ‘Toegegeven: dit is ook niet mijn stijl. Mocht ik zelf zo'n breuk ondergaan dan zou ik geen behoefte voelen om dat te delen op publieke fora. Maar dat wil niet zeggen dat ik het afkeur. Al is dat wel geëvolueerd. In de beginjaren van Facebook had ik er ook weinig begrip voor. Maar nu besef ik dat dit een uitvergroting is van het gewone leven. De meeste Vlamingen houden hun verdriet voor zichzelf, zowel in het ‘echte' leven als op sociale media. En dan is er een kleine groep die er wél open over is. Er zijn toch ook mensen die op een nieuwjaarsreceptie (ongevraagd) heel hun echtscheidingsverhaal uit de doeken doen? Dan verbaast het niet dat zij op Facebook hetzelfde doen. En als zij zich daar goed bij voelen: waarom niet? We pleiten allemaal voor meer authenticiteit en kwetsbaarheid, dus dan hoeven we dit niet te veroordelen.'
 
Schandpaal
De ommekeer kwam er bij Ponnet toen zij sprak met een dame die haar ongeboren kind had verloren. ‘Zij had dat ook uitgebreid gedeeld op Facebook en ze vertelde dat ze daar zeer veel steun uit had gehaald. Ik kan me inbeelden dat voor Helmut Lotti nu hetzelfde geldt. Bovendien kan het ook andere mensen helpen wanneer BV's hun problemen delen. Wie zulke verhalen leest en zelf een scheiding meemaakt, kan daar veel sterkte uithalen. Al is dit geen pleidooi om je verdriet openbaar te maken, verre van. Maar als het past bij je persoonlijkheid en het geeft je een beter gevoel, dan zie ik geen bezwaren.' Of toch. Je eigen vrijheid stopt natuurlijk waar die van een ander ophoudt. ‘Wie zijn eigen verdriet op Facebook uit, doet niemand kwaad. Maar helaas worden sociale media soms ook een eigentijdse schandpaal, waar exen met de grond gelijk worden gemaakt. Dat kan uiteraard niet. Gelukkig vindt dan meestal een sociale correctie plaats: ofwel komen er heel weinig reacties, ofwel commentaren van de milde soort, à la: ‘elk verhaal heeft twee kanten.' En terecht.'
 
Maar er is nog een angeltje in deze Facebooktijden. Een vraag waar veel ex-geliefden mee worstelen, weet Rika Ponnet. Beëindig je met de relatie ook meteen je online ‘relatie'? Of blijf je gezellig ‘vrienden'? ‘Na een breuk hebben veel mensen de neiging om nog heel vaak naar het Facebookprofiel van hun ex te gaan kijken. Dat is natuurlijk menselijk, maar ook zelfkwelling. Tien jaar geleden kon je hooguit toevallig - bij de bakker of de slager - iets opvangen over het nieuwe leven van je ex. Nu staan alle details open en bloot op sociale media. Dus terwijl jij ligt te verpieteren in de sofa, zie je hoe die ex met zijn nieuwe vlam Ibiza onveilig maakt. Ook hier vind ik het moeilijk om te oordelen. Het maakt vaak deel uit van een afscheidsproces en de meeste mensen kunnen de knop na verloop van tijd wel omdraaien. Al is het ook in dit geval belangrijk om rekening te houden met de ander. Als je weet dat je ex je nog volgt op Facebook, is het niet echt nodig om je geweldige nieuwe leven uitgebreid te etaleren, als een soort zoete wraak. Dan is eenvoudig defrienden misschien een betere optie.'