Gehuwden blijven veel vaker samen dan wettelijk samenwonenden, dit zijn de gevaren en de kansen

16 maart 2019

Wettelijk gaan samenwonen? Het lijkt bijna even goed als trouwen: je tekent tenslotte een contract met mekaar. Toch is het allesbehalve een garantie om samen te blíjven, blijkt uit onderzoek van de UAntwerpen. Wat zijn de factoren die méér garantie geven op een oude dag waarin je met twee onder een dekentje ligt? Een overzicht. Artikel van Nadine Van der Linden voor Het Laatste Nieuws

Factoren voor hoge duurzaamheid van relatie
 
• Huwen
Trouwen is nog altijd houwen. De populariteit van het huwelijk daalt weliswaar lichtjes, (in 2016 waren er 44.725 huwelijken, een daling van 0,6% tegenover het jaar voordien), maar het boterbriefje is van sterk papier. Na 14 jaar is nog bijna 80% nog steeds een koppel. "Omdat het huwelijk zulk een toekomstgericht project is", weet seksuoloog Wim Slabbinck. "Eerst plan je die trouw, dan geniet je er nog van na. Dat effect kalft na een jaar ofzo wel af, maar een "boost" mag je het toch wel noemen. Sowieso is het huwelijk vooral in trek bij hooggeëngageerde koppels, wat verklaart waarom zij langer samenblijven dan mensen die meer vrijblijvend samen wonen."

• Relatie begonnen nà 26 jaar
Uit onderzoek van de UAntwerpen, van Dimitri Mortelmans en Layla Van den Berg, bij 20.000 ondervraagden, blijkt dat leeftijd wel degelijk belangrijk is voor slaagkansen. Een mijlpaal situeert zich op 26 jaar: jonger blijft maar een derde van de samenwonende koppels samen, ouder wordt dat de helft. Vroeger begonnen levenslange huwelijken nochtans al op een jaar of 22? "Maar we blijven tegenwoordig langer afhankelijk van onze ouders, en stellen verantwoordelijkheden langer uit, wat maakt dat we doorgaans dus ook later klaar zijn voor een stabiele relatie", aldus Wim Slabbinck.

• Binnen de vier jaar van de relatie kinderen krijgen
80% van de koppels die huwen, krijgt binnen de vier jaar een kind, blijkt uit het onderzoek van de UAntwerpen. En dat blijkt een zegen, want deze koppels blijven vaker samen. Relatie-experte Rika Ponnet is niet verrast: "De komst van een kind zorgt meestal voor een crisissituatie binnen een huwelijk, maar het is ook een heel erg verbindende factor. Als een relatie op springen staat, denkt men niet altijd even goed na over de financiële gevolgen van een scheiding - vaak scheiden mensen die het zich eigenlijk niet kunnen permitteren nog het snelst - maar we zien doorgaans dat de kinderen wél een reden zijn om te blijven." Het ‘beschermende effect" is overigens de eerste drie jaar na de geboorte het sterkst.

Lage duurzaamheid
 
• Voor je twintigste gaan samenwonen
Jonge liefde is mooi, maar o zo fragiel. Minder dan één vijfde van de mensen die voor hun twintig gaan samenwonen, is na veertien jaar nog bij mekaar, blijkt uit het onderzoek. Relatie-experte Rika Ponnet: "We moeten ons natuurlijk hoeden om zoiets als een mislukking te zien. Elke relatie kan zin hebben, ook een breuk. We moeten jonge mensen de kans geven daar ervaringen in op te doen, zonder moraliserend te zijn. Een duurzame relatie is niet per se hetzelfde als een gelukkige relatie, of omgekeerd."

• Wettelijk samenwonend zijn
Geen opbeurende cijfers hier: na 14 jaar is nog maar 1 op de 3 wettelijk samenwonende koppels bij mekaar. Rika Ponnet: "In deze groep zullen bijvoorbeeld mensen zitten die al een echtscheiding achter de rug hebben. Het is bekend dat de volgende relatie sneller dan gemiddeld spaak loopt, omdat de puzzel zo complex is, bijvoorbeeld omdat elk al kinderen heeft. Bovendien zijn mensen die wettelijk samenwonen doorgaans ‘progressiever" dan zij die trouwen. Minder "katholiek en burgerlijk" ingesteld, en met minder weerstand om uiteen te gaan bij problemen."

• Financiële stress
Geld maakt niet gelukkig? Het helpt alleszins, bij de liefde. Uit het onderzoek blijkt dat van de samenwonende koppels met een zeer hoog inkomen na 14 jaar nog iets meer dan de helft samen is. Met een zeer laag inkomen ligt dat op een derde. Ook bij huwelijken zien we: hoe minder financiële stress, hoe langer het duurt: "Dat is geen romantische gedachte, en we laten geld ook zelden meespelen bij onze partnerkeuze. Maar in realiteit is het nu eenmaal zo: hoe beter de omstandigheden, hoe langer de relatie. Liefde alleen is niet altijd genoeg", aldus Rika Ponnet.

• Zeer snel gaan samenwonen
Onder koppels die ‘gewoon" samenwonen (zonder contract) loopt na drie tot vijf jaar de helft stuk, weet onderzoeker Dimitri Mortelmans van UAntwerpen. "Onze indruk is dat koppels snéller dan vroeger gaan samenwonen, waardoor ze minder de tijd nemen om mekaar goed te leren kennen vooraf", duidt hij dat hoge cijfer. Sowieso zijn verliefde mensen vaak geneigd om ‘het vooruit te doen gaan". Als koppels (die reeds samenwonen) beslissen om te trouwen, dan gebeurt dat in 80% van de gevallen binnen de eerste vijf jaar van de relatie.

• In Wallonië wonen
De scheidingspercentages liggen in Wallonië hoger dan in Vlaanderen en Brussel. Een duidelijke verklaring is er niet, "maar sociologische omstandigheden zullen zeker meespelen", meent Rika Ponnet. "Zoals minder inkomen of minder tewerkstelling."