Het Rijk der Man

10 november 2016

Gelijke rechten voor mannen en vrouwen: we zijn er nog niet, maar het nadert met rasse schreden. Al is niet iedereen daar even blij mee. Een groeiende groep mannen treurt om verloren privileges en loopt weg. Letterlijk. Artikel van Stefanie Van Den Broeck voor Knack

 

‘We weigeren te buigen, dienen en knielen voor de kans om behandeld te worden als een wegwerpobject.' Deze zin zou perfect uit een feministisch manifest uit de jaren 70 kunnen komen. Maar vergis u niet: het maakt deel uit van het MGTOW-gedachtegoed. Men Going Their Own Way. Een groeiende groep mannen, vooral in de Verenigde Staten, die besluiten om hun eigen weg te gaan, zonder vrouw of kinderen. Ze beroepen zich op hun soevereiniteit: alleen zijzelf kunnen beslissen wat goed voor hen is, ze willen niet langer buigen voor de ‘grillen' van het andere geslacht. MGTOW is vooral online een bloeiende beweging: op allerlei fora wordt volop gespeculeerd over Het Grote Complot Tegen Mannen. Valse beschuldigingen over verkrachting, dubbele standaarden van feministen en corrupte vredegerechten (die vrouwen bevoordelen bij echtscheidingen), om maar enkele voorbeelden te noemen. Ook de visuele ondersteuning loont de moeite: op de website mgtow.com en bijhorende Facebookpagina's staan tal van posters die het hogere doel moeten onderschrijven. Eén ervan toont twee paarden: het bovenste (‘een alleenstaande man') galoppeert door de praire, het onderste (‘een man in een relatie') trekt, met gebogen hoofd, een zware kar.

Relatiedeskundige Rika Ponnet vindt het beeld van die paarden bespottelijk. ‘Mijn eerste gevoel is natuurlijk: wat een bende losers. Maar het is makkelijk om heel die MGTOW-beweging zomaar in het belachelijke te trekken. Ik vind het interessanter om te onderzoeken waar die gevoelens vandaan komen. Als je die fora leest, zit er duidelijk veel frustratie achter. Het zijn vaak mannen die een scheiding achter de rug hebben en zich bedrogen voelen: ze zijn hun huis en gezin kwijt, maar ze moeten wel alimentatie betalen. Of mannen die vaak afgewezen zijn in het datingcircuit, en "hun conclusies trekken". Ze voelen zich verworpen en besluiten om meteen alle vrouwen - de vijand, in hun ogen - te verwerpen.' Ook in haar praktijk hoort Ponnet geregeld zulke verhalen. ‘Mannen die het slachtoffer worden van een echtscheiding, durven daar niet zo snel mee naar buiten te komen als vrouwen. Het blijft een taboe, alsof ze "geen echte mannen" meer zijn. Ze proberen nog wel op zoek te gaan naar een nieuwe relatie, maar er is dan al een bepaalde zuurtegraad. Bij de minste afwijzing wordt heel die emmer uitgestort: "weten vrouwen eigenlijk nog wel wat ze willen?".'

Heimwee
Volgens Ponnet zit achter die MGTOW-beweging een belangrijk pijnpunt in onze samenleving: de verhouding tussen mannen en vrouwen is de laatste decennia zeer snel en fundamenteel veranderd, en veel mensen zijn nog op zoek naar hun plaats. "Er is een grote groep mannen die heimwee hebben naar hun traditionele rol: geld verdienen en hun gezin beschermen. Vroeger was dat voldoende om respect te krijgen, vandaag verwachten de meeste vrouwen meer: ze willen dat mannen ook hun emotionele kant laten zien, dat het huishouden gelijk verdeeld wordt, dat papa mee zorgt voor de kinderen... Sommige mannen voelen zich dan "geknecht". En het moet gezegd worden dat er ook een groep vrouwen is die zeer veeleisend en verwerpend overkomen. Zij doen dat net zo goed vanuit een onzekerheid, maar bij die groep mannen wekt dat veel vijandigheid op.' Het klinkt bizar, maar Ponnet ziet gelijkenissen met het radicale feminisme. ‘Zeker in de beginjaren had je ook vrouwen die mannen afzwoeren, omdat ze radicaal wilden breken met hun ingeperkte rol. Al is het grote verschil natuurlijk dat feministen strijden voor gelijke rechten, terwijl die MGTOW strijden tegen het verlies van privileges.'

In ons land is de MGTOW-beweging nog vrij beperkt, al is er wel één man die met zijn persoonlijke beweging mannenrechten.be verandering wil brengen: Guy Van Sanden (niet te verwarren met acteur Guy Van Sande). ‘Ik wil mannen weer een plaats geven in de samenleving, want die zijn we nu volledig kwijt. Uiteindelijk vecht ik tegen dezelfde problemen als MGTOW, maar ik geloof niet in hun oplossing. Ik kan best begrijpen dat ze vrouwen helemaal afzweren, maar dat is een zeer eindig verhaal. Ik geloof eerder dat mannen hun eigen rechten moeten opeisen.' Van Sanden vindt het niet verwonderlijk dat MGTOW de laatste jaren ‘explodeert'. ‘Maar ik vrees dat een verdere polarisering - feminisme versus MGTOW - ons niet vooruit helpt. Als je een oorlog begint, blijven er overal lijken achter. En mannen en vrouwen hebben elkaar nu eenmaal nodig.'