Kinderen? Nee, bedankt!

20 juni 2013

Iedereen in je omgeving is zwanger. Vriendinnen hebben geen tijd meer om af te spreken door de kinderen en mensen vragen vaker ‘wanneer begin jij er aan?' dan hoe het met je gaat. Maar wat als kinderen niet in jouw toekomstbeeld passen? Een reportage van Kristin Stoffels voor Libelle mama. Ze laat eerst 3 vrouwen aan het woord de doelbewust kinderloos blijven. Daarna wordt de mening van Rika Ponnet gevraagd.

Heidi (30) voelt zich uitgesloten door het ‘mamafront'
"Als ik zeg dat ik geen kinderen wil, reageren sommigen alsof ik in mijn vrije tijd puppies doodknuppel."
"Ik ben er zo goed als zeker van dat ik geen kinderen wil, maar ik voel me nog te jong om het volledig uit te sluiten. Als ik vroeger met de poppen speelden, was ik nooit hun mama. Ik heb nooit een moedergevoel gehad. Op mijn achttiende zei iedereen dat dat verlangen naar een kind nog wel zou komen. Ik word dit jaar 30 en nog steeds moet ik het aanhoren. Ik denk niet dat ik ooit de oerdrang naar een kind zal hebben. Ik wilde wel altijd trouwen, dat was voor mij een evidentie. Maar kinderen heb ik nooit in het ideale toekomstplaatje gezien. Toen mijn man me ten huwelijk vroeg hebben we het over kinderen gehad. Zijn kinderwens is groter dan de mijne, maar hij zegt dat die nooit groot genoeg zal zijn om me in de steek te laten. Ik vond het heel belangrijk dat er over gesproken werd. Ik ken koppels die nu zware discussies hebben over kinderen. Als één van de twee een uitgesproken kinderwens heeft, kun je niet samen blijven. Het is niet iets dat je voor iemand kunt laten, maar ik vind het ook niet iets dat je voor een ander kunt doen. Ik ben drie maanden getrouwd en krijg elke week wel te horen dat het nu hoog tijd is om in de luiers te vliegen. Dat is allemaal heel lief bedoeld natuurlijk, maar ik moet die mensen altijd teleurstellen. En daar rust toch een taboe op. Als ik zeg dat ik geen kinderen wil, reageren sommige mensen alsof ik in mijn vrije tijd puppies doodsla. Ik voeg er altijd meteen aan toe dat ik kinderen wel heel leuk vind. Ik ben geen verzuurde vrouw die op restaurant boos wordt omdat er kinderen aan het spelen zijn. Ik vind kinderen leuk, ik wil er gewoon zelf geen. Ik ben meter van een héél schattig meisje en misschien is dat wel genoeg voor mij. Ik heb al gemerkt dat de komst van kinderen vriendschappen kunnen vermoeilijken. Opeens vormen mijn vriendinnen met kinderen een soort mamafront en zeggen ze dingen als: Dat zal je wel snappen als je ooit zelf kinderen hebt. Na een nachtje slecht geslapen te hebben, zei ik eens tegen een vriendin dat ik moe was. Zij reageerde heel bot: Jij hebt geen kinderen. Je kunt niet moe zijn. Toen werd ik witheet van woede. Het is niet omdat ik geen kinderen heb, dat ik niet moe kan zijn. Dat is toch de reinste onzin? Zij hebben voor kinderen gekozen, ik niet. Met sommige mama-vriendinnen blijft het wel klikken, maar met de meesten niet. Onze werelden liggen plots zo ver uit elkaar. Eigenlijk zou een kind wel perfect in onze levensstijl passen aangezien mijn man en ik echte huismussen zijn. Maar ik hecht gewoon heel veel waarde aan me-time en tijd met mijn man. Ik kan me niet voorstellen dat ik overdag hard werk en 's avonds ook nog eens voor kinderen moet zorgen. Ik ben zelf altijd heel verwend geweest door mijn ouders. Ik hoor wel eens dat een kind evenveel kost als een huis. Ik denk dat ik mijn ouders een grote villa met zwembad én een poolboy heb gekost. Het klinkt waarschijnlijk egoïstisch, maar ik wil dat geld niet geven aan kinderen. Ik wil verre reizen maken en genieten van het leven met mijn man. Als je een kind krijgt, is dat een zorg voor het leven. Soms denk ik wel eens: Wat als ik 60 ben en ik heb spijt? Soms zou ik liever een duidelijke kinderwens hebben zodat ik niet uit de boot zou vallen. Maar die heb ik nu eenmaal niet, echt niet."
 
Liesbeth (35) is dol op kinderen, maar voelt met de leeftijd haar biologische klok minder tikken.
"Toen mijn vriendinnen me probeerden te overtuigen, ben ik beginnen huilen"
"Ik wil geen kinderen, maar Ik vind het heel moeilijk om die keuze definitief te maken. Vroeger wilde ik wél kinderen. Door ouder te worden tikt mijn klok net minder. Heel contradictorisch... Ik weet niet of ik mijn toekomst met kinderen zie. Nochtans ben ik er dol op en zij ook op mij. Ik heb een metekindje waar ik tranen om kan laten. Ik ga met haar naar de zoo of de Efteling en ze blijft geregeld slapen. Cake bakken samen of gezelschapsspelletjes spelen, ik doe niet liever. Maar het zet me niet aan om zelf aan kinderen te beginnen. Ik heb het ook wel goed nu. Mijn carrière speelt daar ook een grote rol in. Ik verdien evenveel als mijn vriend en dat vind ik wel fijn. Ik zou er geen voldoening uit halen om minder te werken om voor een kind te zorgen. Ik zie het bij mijn vrienden ook: Ze maken de keuze om met z'n twee evenveel voor het kindje te zorgen, maar uiteindelijk komt de meeste zorg op de schouders van de mama terecht. Het zou bij mij te hard knagen als ik een stapje terug moet zetten. Een andere heel belangrijke factor voor mij is het reizen. Wij reizen enorm veel en enorm graag. Ik wil dat niet opgeven. Soms zegt mijn vriend als we op een strand zitten en er is een kindje aan het spelen: kijk, dat is precies ons Jefke. En dan vind ik het wel schattig dat hij zoiets zegt, maar als ik dan vraag of hij dan wel kinderen wilt, komen we altijd op hetzelfde punt uit. We weten het allebei niet. Een man kan die keuze veel langer uitstellen, maar ik moet onderhand wel beslissen. Mijn vriendinnen hebben me eens over de streep willen trekken tijdens een weekendje weg. We zaten op een terras en iedereen kwam met argumenten aan waarom ik beter wél aan kinderen zou beginnen. Wij waren ook onzeker. Ik heb nog getwijfeld tot vlak voor de bevalling. Als dat kindje er is, komt dat moedergevoel vanzelf. Jullie zijn het de maatschappij verschuldigd om aan kinderen te beginnen. Ze waren allemaal op mij aan het inpraten en ik kon niet anders dan huilen. Als ik aan mijn beste vriendinnen al niet uitgelegd krijg dat ik het niet wil, wie gaat mij dan wel begrijpen? Ik kreeg toen wel het gevoel dat ik een keuze moest maken. Ik heb mezelf vorig jaar enorm veel druk opgelegd: voor mijn 35ste moest en zou ik beslist hebben. Ik werd er gek van. Na een bezoek aan de gynaecoloog, wist ik dat ik nog alle tijd had om na te denken en dat ik echt niet nu moet beslissen. Als ik aan die luierfase denk, 's nachts opstaan, rondrennende peuters, ik zie het allemaal niet zitten. Als ik met mijn mama-vriendinnen wil afspreken is dat een hele organisatie, terwijl we vroeger bijna dagelijks terrasjes deden. De ene kan niet met de fiets omdat haar kindje te jong is om in een fietsstoeltje te zitten, de andere wil een terras met een speeltuintje want anders kan ze haar kind niet lang bezig houden. Vroeger was dat allemaal zo simpel en nu is er een hele hoop gedoe en stress alleen maar om een koffietje te drinken. De vriendinnen met kinderen hebben vaak het gevoel dat er weinig begrip is voor hen, degene zonder kinderen hebben het gevoel dat alles rond de kinderen draait. Mijn moeder zegt altijd: Het is jullie leven. Maar als ik tussen de lijnen lees, weet ik dat ze niets liever zou willen. Toen mijn zus een dochter kreeg, was de druk van de ketel. Ik zou heel graag een definitieve beslissing nemen zodat ik rustiger word. Nu denk ik heel veel na over mijn onbestaande kinderwens. Maar wanneer spreek je dat definitief uit? Ik heb de deur altijd opengelaten, maar misschien is het tijd om het af te sluiten. Ik heb dat nodig. Als ik het nu niet wil, zal ik het nooit willen. Toch?"
 
Annelies (39) heeft niks met kinderen.

"Voor mij bestaat er geen grotere marteling dan een dagje uit met kinderen. Ik weet niet wat ik met ze moet doen."
"Ik ben nooit met kinderen bezig geweest, ik denk er zelfs amper over na. Toen ik een hele tijd samen was met mijn vriend, kwam de vraag: Wanneer komen de kinderen? Toen heb ik er even bij stilgestaan en beseft dat ik geen kinderen wil. Gelukkig denkt mijn vriend er hetzelfde over. Soms hoor ik van vriendinnen dat het moedergevoel er ineens was. Ik heb dat nooit gevoeld. Ik wil niet dat er iemand afhankelijk van me is. Je moet er altijd zijn voor zo'n kind. Je kunt het mama-zijn niet even in de koelkast steken. Dat schrikt me enorm af. Als jong meisje wilde ik al onafhankelijk zijn. Ik wil het in mijn eentje kunnen redden, zonder mijn vriend of ouders. Ik heb een goede job en vindt mijn carrière enorm belangrijk. Iedereen wil tegenwoordig alles: een goede job, een druk sociaal leven, een mooi gezin. Ik vind dat zowel mannen als vrouwen moeten kiezen want uiteindelijk zijn de kinderen vaak de dupe van zo'n situaties. Ik heb gelukkig die keuze niet moeten maken omdat ik geen gezin wil. Veel mensen zeggen me: Wat als je alleen en bejaard bent en je hebt spijt? Dan vraag ik me af of dat de enige reden is om een kind te nemen. Hoeveel mensen zitten er eenzaam in het rusthuis omdat hun kinderen het te druk hebben? Mijn vriend reageert altijd heel radicaal op de vraag of we kinderen willen en dat lokt vaak heftige reacties uit. Ik probeer daar voorzichtiger in te zijn, maar ik ben ook al wel héél kwaad geworden tijdens zo'n discussies. Ik krijg vaak te horen dat ik egoïstisch ben? Ik ken mensen die hun partner bijna gedwongen hebben om een gezin te beginnen. Ik wil geen kinderen dus ik neem er geen. Wie is er dan de egoïst? Ik krijg ook wel eens de vraag of ik geen kinderen kan krijgen. En ik heb me dat eerlijk gezegd wel eens afgevraagd. Wie weet kan het niet en neem ik al jaren de pil voor niks? Ik heb nooit sociale druk gevoeld, ook omdat ik me dat nooit heb laten opleggen. Ik heb gelukkig veel kinderloze vrienden of vrienden die er pas op latere leeftijd aan beginnen. Zij hebben gelukkig niet de behoefte om kransjes te houden met al hun zwangere vriendinnen. Mijn vader zegt nooit veel, maar hij heeft ooit wel laten blijken dat hij het erg vindt dat hij nooit een kleinkind zal hebben. Het zal wel cru klinken, maar ik zet geen kinderen op de wereld om mijn ouders blij te maken. Ik ben enig kind waardoor de druk natuurlijk volledig bij mij ligt. Ik heb er wel eens over nagedacht: Ontzeg ik mijn ouders iets? Intussen zijn die vragen weg en heeft iedereen er vrede mee. Ik zoek kinderen zelf nooit op. Ik babysit niet, ook niet op de kinderen van mijn beste vriendinnen. Ik zou niet weten wat ik met hen moet doen. Je kunt me geen grotere marteling bezorgen dan een dagje uit met kinderen. Ik ben gewoonweg niet geschikt om met hen om te gaan. Als ze een baby'tje in mijn armen leggen tijdens een kraambezoek, gaat dat wel. Ik vind het best, maar meer voel ik er ook niet bij. Mijn moedergevoel is compleet afwezig."
 
Rika Ponnet: 
In wezen is voortplanting nog altijd de reden van ons bestaan. Er is niks zo primair als een kinderwens. Mensen die kinderen hebben, zien hun nageslacht dan ook als de zin van hun bestaan. Toch is er een groeiende groep die bewust kiest voor een kinderloos leven. Sommigen maken die keuzes door ervaringen in hun jeugd. Ze zien het vaak als een onmogelijke opdracht. Dat kan zijn omdat ze uit een gezin met een klassiek rollenpatroon komt. Als men thuis gezien heeft hoe weinig vrijheden het leven als moeder met zich kan meebrengen, schrikt dat soms af. Als vrouwen het moederschap als iets beklemmend ervaren, kiezen ze vaak om het niet te doen. Het is ook ergens een vorm van bindingsangst. Je partner kun je kiezen, bij een kind heb je daar geen controle over. Er is ook een groep die het uit een positieve overweging doen. Die vrouwen wegen bewust af wat ze willen in het leven: reizen, een goede job, veel tijd voor zichzelf. Het zijn vaak hoogopgeleide vrouwen die de combinatie van een drukke job en de zorg van een kind als een moeilijke evenwichtsoefening beschouwen. Veel vrouwen stellen hun kinderwens uit en van uitstel komt heel vaak afstel. Die vrouwen moeten vaak aanhoren dat ze egoïstisch zijn. Maar iedereen die al dan niet voor kinderen kiest, doet dat voor zichzelf en daar is niks mis mee. Toch zal dat taboe nooit volledig verdwijnen. Het is een discussie die veel emoties losmaakt. Wanneer een vrouw zegt dat ze niet voor kinderen kiest, zien andere vrouwen dat vaak als het volledig afwijzen van hun vrouw zijn en automatisch ook als afwijzing van hun keuze om voor kinderen te gaan. Ik zie veel kinderloze vrouwen die zich op latere leeftijd buitengesloten voelen omdat al hun vriendinnen grootmoeder zijn. Kinderen geven automatisch een invulling aan je leven. Kinderloze mensen moeten een stuk bewuster door het leven gaan. En die groep heeft ook een maatschappelijke functie. Mensen met kinderen verliezen zich wel eens in de zorg om hun nageslacht en kinderloze mensen hebben vaak een andere kijk op de wereld. Voor je veertigste kan je kinderwens nog heel erg kantelen. Dat toont nog eens dat het een instinctmatig, diep verlangen is dat nooit helemaal afwezig is. Zelfs bij vrouwen die resoluut voor een leven zonder kinderen kiezen, is er een kinderwens in latente vorm aanwezig."