‘Twee op drie huwelijken eindigen in een scheiding’

05 maart 2015

In 'Alle dagen seks' op Vijf tv poneert psychotherapeut Gunther Tanghe dat twee op de drie huwelijken eindigen in een scheiding. Factchecker van Knack (Jan Jagers) vroeg aan Dimitri Mortelmans en Rika Ponnet of deze stelling wel klopt?

 

Mensen die elkaar eeuwige trouw beloven, is dat naïef? Die vraag stelt ex-Miss België Annelien Coorevits in Alle Dagen Seks op Vijf tv aan psychotherapeut Gunther Tanghe (18 februari). Voor het tv-programma hebben vier koppels gedurende dertig dagen elke dag seks. Ze delen daarover hun ervaringen en reflecties op tv. En Gunther Tanghe is de psychologisch consulent die daarbij duiding en advies verzorgt.
‘Goh, naïef zou ik niet onmiddellijk zeggen', antwoordt hij Coorevits. ‘Het is niet onmogelijk om je hele leven met één partner door te brengen. Maar eenvoudig is het natuurlijk niet. Dat zie je aan cijfers. Twee op drie huwelijken eindigt in een scheiding.'

Onze reactie is dezelfde als die van Coorevits: ‘Echt zo veel?'
Neen. Relatietherapeute Rika Ponnet en socioloog Dimitri Mortelmans (UAntwerpen), de autoriteit inzake ‘s lands echtscheidingsonderzoek, maken meteen dezelfde analyse bij het horen van de ‘twee op drie' van Tanghe. Een veel gemaakte fout, ook in de media, is hun reactie.

De Federale Overheidsdienst Economie maakt jaarlijks op een en dezelfde dag het aantal huwelijken en echtscheidingen van het voorgaande jaar bekend. De meest recente data gaan over 2013. Toen telde België 24.872 echtscheidingen en 37.854 nieuwe huwelijken. ‘Als je die aantallen tegenover elkaar zet, kom je uit op 65,7 procent of een verhouding van twee op drie', rekent Mortelmans voor. ‘Maar voor wie scheidt, is 2013 een einde; voor wie huwt, is 2013 een begin. Beide groepen koppels hebben niets met elkaar vandoen.'
In Vlaanderen hebben alle gehuwde koppels samen, van wie sommigen al dertig of veertig jaar getrouwd zijn en anderen nog maar pas, vandaag een kans op drie om te scheiden. Voor heel België is die kans hoger: een op twee. Dat ‘conjuncturele echtscheidingscijfer' is strikt genomen geen feit, wel een doordachte prognose, gebaseerd op het aantal echtscheidingen bij verschillende cohortes - groepen van koppels met hetzelfde trouwjaar. ‘Omdat omstandigheden voortdurend veranderen, weten we pas achteraf wat de kans werkelijk was', zegt Mortelmans. ‘Maar op basis van wat we nu weten, voorspellen we dat van koppels in 2015 trouwen binnen vijftig jaar één op twee gescheiden zal zijn.'

Nog altijd geen twee op drie, dus. ‘Absoluut niet. En we gaan daar ook niet naartoe', zegt Ponnet, verwijzend naar het buitenland. ‘In de VS en Scandinavië, traditionele koplopers inzake echtscheidingen, stagneert het echtscheidingscijfer al een paar jaar rond de vijftig procent. Soms is het wat meer, soms wat minder. Maar vermoedelijk zullen ook wij daar niet boven gaan.'

Mortelmans bevestigt de aftopping daar, maar benadrukt dat het cijfer een verschillende sociologische realiteit verbergt. ‘In beide samenlevingen zegt die statistiek almaar minder over de realiteit erachter. In de VS is huwen meer en meer een verhaal van sociale segregatie geworden. De socio-economisch sterkeren trouwen, de zwakkeren gaan samenwonen. In Scandinavië daarentegen huwt bijna niemand meer. Haast iedereen gaat er samenwonen, waardoor de echtscheidingscijfers slechts iets zeggen over een almaar kleiner wordende groep mensen.'

Bij ons gaat het ook laatstgenoemde richting uit, zegt hij. ‘Ik verwacht dat de duurzaamheid van relaties nog verder zal afnemen. We zullen dat statistisch evenwel minder zien. Want wie feitelijk samenwoont, dat staat niet in het rijksregister.'

Conclusie:
Wie vandaag trouwt, heeft in België een echtscheidingskans van naar schatting een op twee. Geen twee op drie, dus Knack beoordeelt de stelling als onwaar.