Waarom hij niet meer aan verleiden doet

17 april 2013

Wie tegenwoordig op café gaat, krijgt soms het gevoel dat de mannelijke helft van de bevolking is ingedommeld. Versierd worden zoals dat vroeger ging - oogcontact, een drankje aanbieden, bij je aan tafel schuiven met desnoods een cheesy openingszin: het gebeurt gewoon niet meer zo vaak. Waarom eigenlijk? Zijn mannen bang geworden? Hebben ze geen zin meer om risico's te nemen? Of zou er een wonder zijn geschied en willen ze nu echt meteen dat nest bouwen? Artikel van Marjorie Blomme voor Feeling. Ook de mening van Lieve Blancquaert en Rika Ponnet wordt gevraagd.

 

In Brazilië, een land waar de seksuele moraal heel wat losser is dan in het Westen, is het de normaalste zaak van de wereld dat mannen en vrouwen in een discotheek binnen de tien minuten met elkaar staan kussen. Het is er dé manier om elkaar te leren kennen. Het betekent ook vaak niets en zeker geen voorbode op seks. Braziliaanse mannen hebben bovendien de meest agressieve versiertechnieken ter wereld: ze zullen verschillende keren aandringen, zonder bang te zijn gezichtsverlies te lijden. Braziliaanse vrouwen zijn dit gewoon: als ze geen zin hebben, schudden ze gewoon met hun hoofd of zwaaien ze met hun vinger naar de Don Juan.
Wat een verschil met de mannen aan de andere kant van de wereld. Die zijn volgens webdesigner Tina (32) tegenwoordig sloom en ontberen iedere vorm van initiatief. 'Ik ben al een tijdje single, een jaar of drie. Ik heb het best naar mijn zin. Onlangs was ik op een feestje, ik dronk wat samen met een vriendin. Er was een man, hij kwam met mij praten. Daar bleef het ook bij. De hele avond heeft hij alleen maar met me gepraat. Niet dat het niet interessant was, integendeel. Maar op het einde had ik er wel genoeg van. Ik ben niet het type vrouw dat avances gaat maken. Dat vind ik zielig en beneden mijn waardigheid. Dus heb ik mijn handtas gepakt en heb ik hem zedig slaapwel gekust. We hebben telefoonnummers uitgewisseld, maar eerder in een formele context: hij zou me bellen omdat hij misschien iemand kende die een interessante opdracht voor me had. Pas toen ik thuis kwam kreeg ik een smsje: 'Ik vond je zo aantrekkelijk. Ik wil met je naar bed.' Had hij dat dan niet wat eerder kunnen zeggen? Tegelijk vind ik het ook wel leuk, om me begeerd te voelen. Om te voelen dat een man me wil. Hij heeft het tenminste gezegd, dat is al veel. Maar toch: had hij het niet op het moment zelf kunnen zeggen? Ik heb het gevoel dat mannen niets meer durven tegenwoordig. Het is alsof er altijd een veiligheidsbarrière ingebouwd moet worden. Een safetynet, dat hen zal opvangen als het dreigt fout te gaan. Via chat of sms iemand versieren is veiliger, dat weten we allemaal, maar zo saai en voorspelbaar. Waar proberen mannen zich toch achter te verstoppen?'
 
'Het is zeker waar dat er iets veranderd is in de mannelijke verleidingstechnieken,' zegt relatietherapeute Rika Ponnet. 'Maar dat heeft niet noodzakelijk iets te maken met de mannen alleen. Het openlijk verleiden, met stereotiep mannelijk - en dus vaak macho - gedrag, wordt in onze Westerse cultuur niet meer geapprecieerd. We leven in een cultuur waarin vooral feminiene waarden gewaardeerd worden.'
Ponnet verwijst daarmee naar de zuiderse culturen, waarin dat openlijk verleiden zeer gewoon is. 'Onlangs sprak ik met een Argentijnse vrouw. Ze woonde hier al een tijdje in België, maar toen ze hier pas woonde en uitging, wist ze niet wat haar overkwam. 'Ik dacht dat er iets mis was met mij,' zei ze. 'Was ik onaantrekkelijk? Was de smaak van mannen hier anders?' Nu ze hier al even woont, weet ze dat het hier gewoon anders werkt. En ze heeft het ook wel leren appreciëren. Het is ook wel fijn dat je in een minirok kunt rondlopen zonder al te veel lastig gevallen te worden - althans niet zoals in Argentinië of Brazilië het geval zou zijn.'
'Maar bij ons is dat dus weg. En dat heeft veel te maken met het feit dat hier sinds de jaren zestig een doorgedreven vrouwenemancipatie is gebeurd. Hoe geëmancipeerder de vrouwen, hoe sneller de verleidingscultuur zal verdwijnen.'
 
Fleur (29), styliste: 'Het is inderdaad pover gesteld met de versiercapaciteiten van de Vlaamse man. Op café moet je echt moeite doen om een drankje aangeboden te krijgen en dan nog is het vaak niet gemakkelijk om met een galant heerschap in gesprek te geraken. Maar het lukt me meestal wel, ook al moet ik er wel wat voor over hebben. Ik denk dat mannen vooral bang zijn van te sterke vrouwen. Van vrouwen die arrogant doen. Of die doen alsof ze niet geïnteresseerd zijn. Hard to get, weet je wel. De ijskoninginnen aan de toog, die langs hen heen kijken wanneer ze proberen oogcontact te zoeken. Dat is niet wat mannen willen. Ik denk dat mannen het gevoel willen hebben dat ze de situatie onder controle hebben, zonder dat ze de indruk krijgen dat alles zomaar slaafs zult ondergaan. Verleiden is een kunst, maar je làten verleiden ook. Geef een man een kans. Laat hem tonen wat hij kan. Laat hem zijn trucen bovenhalen, zonder dat het een heuse show moet worden. Rem hem op tijd af, stuur hem desnoods wat bij, maar geef hem nooit het gevoel dat je het belachelijk vindt waar hij mee bezig is. En bovenal: laat nooit blijken dat het maar een spel is. Natuurlijk is het dat, maar waarom zou je tijdens zo'n heerlijk spel uit je rol willen vallen? Daar is achteraf nog tijd genoeg voor.'

Daarom is het volgens Ponnet belangrijk dat vrouwen het niet alleen bij de mannen zoeken. We moeten ook naar onszelf durven te kijken: ook wij zijn afwijzender en afstandelijker geworden. We vinden het moeilijk om om te gaan met typisch mannelijk gedrag. Ponnet: 'Wanneer dat typisch verleidingsgedrag verschijnt, wordt dat heel vaak als onecht beschouwd en voelen we ons ongemakkelijk. Door het afwijzende gedrag van vrouwen, gaan mannen zich misschien één keer aan een verleidingsmanoeuvre wagen, maar geen tweede keer. Ze hebben geen zin om een blauwtje te lopen.'
 
Annelies (29) is al enkele jaren single. Ze heeft een boeiende job in de mode, heeft haar eigen appartement en ziet er goed uit. Toch wordt ze niet versierd. 'Wanneer ik op café ga, is er nooit een man die spontaan een praatje met mij komt slaan. Alleen de dronkenlap van dienst, maar dat is niet de man die je aan je tafeltje wil. Ik ben nochtans niet veeleisend vind ik: het enige wat ik wil is een man die op me af komt en een interessant gesprek voert met mij. We zullen dan wel zien. Misschien denken ze meteen dat ik dan wil trouwen of zo? Ik vind niet dat ik de eerste stap moet zetten - ik heb het wel al gedaan en dan ben ik wel trots op mezelf, maar toch is het leuker als de man het doet. Onlangs was ik in Londen voor het werk en daar ontmoette ik een vrouw die date night organiseerde voor mensen uit specifieke subculturen. De ene avond voor mensen die voornamelijk van jaren tachtig muziek en mode hielden, de andere avond voor mensen die van retro en vintage stijl hielden. Ik bedacht dat zoiets hier ook zou aanslaan. Want weet je: ik ben eigenlijk op zoek naar mijn eigen Don Draper. Maar dan wel een die niet rookt, geen whisky drinkt en zijn vrouw niet bedriegt.'

Het is met ons vrouwen natuurlijk altijd wat. Enerzijds willen we geen 'soit belle et tais-toi'-type zijn, anderzijds willen we een echte man die ons verovert en het hof maakt. Dat is op z'n minst verwarrend voor de hedendaagse man. 'Mannen zijn misschien wat softer geworden, maar vrouwen verwachten dat dus ook,' zegt Rika Ponnet. 'Maar ik zeg altijd: count your blessings. Je kunt niet verwachten dat een man én zijn emoties toon én een macho is tijdens het verleidingsspel. Bovendien moeten we ook durven de hand in eigen boezem steken: vrouwen zijn ook een pak mannelijker geworden de laatste decennia. We zijn assertiever geworden, wijzen makkelijker af, zijn doelgerichter en hebben makkelijker one night stands. We evolueren steeds meer naar een uniseks verhaal.'

Bovendien is niet elke man is een geboren jager. Ponnet: 'Net zoals niet elke vrouw in het zuiden het leuk vindt om verleid te worden door een macho of op zoek is naar een macho, zijn er ook daar en hier veel mannen die niet het versierder-type zijn. Alles hangt af van onze emotionele programmatie en onzekerheid speelt daarin een grote rol. Vrouwen die op macho's vallen hebben over het algemeen meer nood aan bevestiging. En macho's zijn vaak ook onzekere mannen.' Sommige mannen versieren gewoon niet graag. Het zit niet in ze, ze voelen er niets voor of doen het uit principe niet.
 
Gert (41), architect: 'Ik werk hard - vijftig uur per week - in het weekend ga ik niet echt uit, dan rust ik meestal en probeer ik bij te slapen. Maar ik ben natuurlijk niet ongevoelig voor vrouwelijk schoon. Ik ben na vijftien jaar weer single, maar ik ga nu niet op café gaan om een vrouw te vinden. Ik vind het niet interessant om op die manier een vrouw te leren kennen. Versieren is niets voor mij. Ik vind het niet uitdagend. Iedereen kan versieren en seks hebben als hij het wil. Sommige mannen zien het als een spel, als de ultieme kick. Mij doet het niet zoveel. Ik wil wel iemand beter leren kennen en daar langzaam aan iets mee uitbouwen. Maar versieren vind ik vermoeiend: ben je echt jezelf? Toon je wie je echt bent? Ik denk het niet. Je toont wie je wil zijn op dat moment. Het is een spel dat je speelt. En in een spel zijn er winnaars en verliezers. Daar heb ik geen zin in.
Ik kan begrijpen dat het voor anderen misschien een kick geeft, maar voor mij werkt het anders. Zijn mannen jagers en vrouwen prooien? Zo zie ik het helemaal niet. Ik val op ondernemende vrouwen, vrouwen die tonen dat ze wat voor me over hebben. Waarom zou het altijd volgens het cliché moeten gaan dat de man jaagt en de vrouw de prooi is? Ik wil ook wel eens de prooi zijn. Ik wil veroverd worden. Ik vind het stoer als een vrouw met een bos bloemen aan mijn voordeur staat. Of me opbelt na een avondje uit en vraagt of ik iets wil gaan eten. Het getuigt van moed en initiatief en dat vind ik veel belangrijker dan dat eeuwige rollenpatroon.'

Gert haalt heel terecht aan dat hij nauwelijks tijd heeft om uit te gaan omdat hij zo hard werkt. Steeds meer mensen investeren bijna al hun tijd in hun job. Er blijft nauwelijks nog tijd over om een partner te zoeken. Een extreem voorbeeld daarvan is Shanghai. In deze miljoenenstad gaan mannen niet eens meer zélf op zoek naar een geschikte partner. Fotografe Lieve Blanquaert zag er het fenomeen van de 'matchmakers' met eigen ogen: 'In Shanghai zijn de ouders de matchmakers. Ze staan op het People's Square, een gigantische open ruimte in het centrum van de stad met parken, zwembaden en lanen. Daar komen ze op zondag samen met duizenden andere ouders om hun zonen en dochters aan te prijzen. Op briefjes bij de foto sommen ze hun beste eigenschappen op: rijk, groot, goede job, grappig, etc. Eveneens aanwezig op het plein zijn de ouders van andere singles die ook op zoek zijn naar een goede partner. Zij komen de markt screenen. De reden waarom ze het op die manier doen is omdat de kinderen vaak hard werken, geen tijd hebben voor het daten en omdat de cirkel van 'goede partners' steeds kleiner wordt. Als beide partijen overeenkomen dat hun zoon en dochter goed bij elkaar passen, wordt er een blind date georganiseerd.'

Lieve Blanquaert: 'Bij ons gaat het er gelukkig niet zo extreem aan toe, maar ik heb wel het gevoel dat voor veel mensen uitgaan en versieren een luxe is geworden. We maken er niet zoveel tijd meer voor vrij. In plaats daarvan zoeken mensen hun heil op sociale websites, waardoor hun sociale vaardigheden afsterven. Ik heb het gevoel dat het allemaal nogal arm geworden is. is Als ik rond me kijk zie ik hoe weinig mannen nog durven tegenwoordig.'

Ponnet: 'Vroeger was het verleidingsspel in onze contreien ook veel meer uitgebouwd, maar die omgangsvormen zijn weggevallen. Nu weigert een vrouw als ze geen zin heeft in contact. En dat heeft eigenlijk weinig met feminisme te maken, maar alles met angst. Er zijn nog nooit zoveel singles geweest en toch vinden ze elkaar niet op café. Dat komt omdat we angstig zijn geworden in direct contact. Een man vertelde me onlangs dat hij over straat liep in de winter rond zeven uur 's avonds. Er wandelde een vrouw voor hem met een volle boodschappentas, die ze per ongeluk liet vallen. Hij bood aan om haar te helpen, maar zij snauwde hem meteen af met: 'Nee, dank je, ik kan dat wel alleen.' Ja, dan ben je al snel afgestompt. Je zal je hulp één keer aanbieden, maar geen tweede keer.'
 
De stap naar online daten en versieren is op die manier snel gezet: het vergt andere verleidingscapaciteiten, en de regels van het spel zijn hier ook anders. Je hebt meer controle over de situatie, je trekt je terug wanneer je wil en de consequenties van je daden zijn niet bijzonder groot. Geen enkele omgeving is zo uniseks als het internet.
Bovendien is het ook minder tijdrovend (je kunt met verschillende mensen tegelijk chatten) en economischer: je kunt sneller een selectie maken (man, niet-roker, hoogopgeleid en in het bezit van een wagen). En het is veilig: je hoeft geen grote risico's te nemen, je kunt onder een pseudoniem surfen, je kunt offline gaan wanneer jij dat wil en je kunt je relatiestatus aanpassen van 'in een relatie' over 'het is ingewikkeld' tot 'single' zonder dat je er te veel uitleg bij moet geven. Maar is iemand online versieren ook niet een beetje als naar porno kijken: je wordt er wel opgewonden van, maar het is toch niet the real stuff?

Rafaël (34), ingenieur: 'Toen het pas uit was met mijn ex heb ik me ingeschreven op een datingsite. Daar zijn twee afspraakjes uit gekomen. Met een vrouw heb ik een relatie van zes maanden gehad en met de andere is het uiteindelijk op niets uitgedraaid. Wat ik er zo vermoeiend aan vond was dat eens je wat met elkaar gechat of geskypet hebt en je elkaar ten slotte op café ontmoet, weet je dat je daar zit met een welbepaalde reden. Je ziet de ander denken: 'Oké, leuk gesprek, maar het is wel de bedoeling dat we zo meteen gaan copuleren.' Het is allemaal heel erg artificieel en pushy.'
 
Toch leerde Maarten (39) zijn vrouw online kennen. Voor hem werkt die manier van versieren in ieder geval het best. 'Ik ben geen grote prater. De vrouwen die ik op café leerde kennen bleken vaak niet onder de indruk van mijn redenaarstalent. Maar toen ik me op aandringen van vrienden inschreef op een datingsite, bleek ik het wel goed te doen op chat. Ik kon langer nadenken over hoe ik mijn antwoord zou formuleren en ik kreeg de kans om mezelf te zijn, iets wat ik op café of in live contact zelden had. Mijn vrouw vond het heel aantrekkelijk en romantisch dat ik grappig en gevat was, dat ik een grote woordenschat had en dat ik bijvoorbeeld leuke filmpjes en muziek doorstuurde tijdens onze. Dat zijn dingen die je op café niet kunt doen.'