Steeds meer Vlamingen hebben een polyamoreuze relatie

27 juli 2017

Winston Blackmore heeft 24 vrouwen en 148 kinderen. Meteen de reden waarom hij in Canada werd veroordeeld. Ook bij ons is trouwen of wettelijk samenwonen met meer dan één persoon strafbaar. Maar is monogamie nog wel zo'n evidentie anno 2017? Artikel van Eline Van Lancker voor De Morgen, foto Eric de Mildt 

 

 

Meer dan 27.000 Vlamingen zouden op dit moment een polyamoreuze relatie hebben, zo blijkt uit een studie van Stichting Pluk De Liefde. Anders dan bij polygamie gaat het bij polyamorie om het onderhouden van verschillende relaties, zonder dat daar een huwelijk aan te pas komt. Die relaties kunnen allerlei vormen aannemen: soms puur seksueel, soms eerder platonisch, maar vaak ook alle twee.

Sommige polyamoristen hebben meer dan één primaire relatie, anderen onderhouden ook nog secundaire relaties met mensen met wie ze bijvoorbeeld geen huishouden, maar wel de lakens delen. Voorts zijn er die leven in een polyfamilie, waarbij alle partners worden gedeeld. Tenslotte zijn er nog de solo-poly"s, singles die er meerdere secundaire relaties op nahouden.

Hoewel polyamorie al in de jaren 50 en 60 werd gepropageerd, is er volgens seksuologe Rika Ponnet de laatste jaren een toename merkbaar van mensen die zich openlijk outen als polyamoreus. Een van hen is Annabelle Standaert, sinds 2016 de coördinator van Polyamory Belgium. "Tot een aantal jaren geleden had ik zelf een monogame relatie", zegt ze. "Door erover te lezen kreeg ik interesse in polyamorie, en richtten mijn vriend en ik een Facebook-groep op met geïnteresseerde vrienden. Al snel werden vrienden van vrienden toegevoegd, en zo zijn we een echte gemeenschap geworden."

Ondertussen kreeg de Facebook-groep al 1.046 likes, en is er ook een geheime groep met zo"n 800 leden. Samen voeren ze discussies, organiseren ze thematische workshops en driemaal per maand ook een baravond. "We zijn geen datingbureau, de bedoeling is vooral om te informeren en sensibiliseren", benadrukt Standaert. "Er zijn nog veel taboes over polyamorie, bijvoorbeeld dat we het enkel doen voor de seks of als tussenfase. Sommigen gebruiken het ook als een excuus om vreemd te gaan, maar voor ons is eerlijke communicatie net elementair. Enkel slaapkamerdetails worden niet gedeeld." (lacht)

Ook uit een rondvraag van Charlie Magazine en Het Nieuwsblad blijkt dat maar liefst 35 procent van de bevraagden nadenkt over alternatieve relatiemodellen. "Je merkt dat relaties meer als een spectrum worden gezien, met vele vormen tussen strikt monogaam en polyamoreus", verklaart initiatiefnemer Selma Franssen. "Het is goed om niet van één partner te verwachten dat hij tegelijk je minnaar, je beste vriend, je therapeut, je huishouder en co-ouder is. Experts zeggen vaak dat het niet werkt, maar volgens mij kunnen we net leren van mensen in een open relatie: ze hebben een veel eerlijkere communicatie." Standaert beaamt dat: "Jaloezie hoeft niet altijd samen te gaan met onzekerheid: je leert net om blij zijn voor je partner."

Digitalisering
Naast factoren zoals de veranderende moraal, toenemende anticonceptie en een ouder wordende bevolking, is volgens onderzoeker Emily Witt ook de digitalisering een boost voor polyamorie. Dankzij apps als Tinder en OkCupid zijn een waaier aan opties nog maar een muisklik verwijderd, waardoor de stap kleiner wordt.

"Internet heeft het makkelijker gemaakt om gelijkgestemden te vinden", zegt Standaert. "Mensen op zoek naar antwoorden komen al snel op onze pagina terecht." Ook OkCupid vindt ze een handige tool: "Op Tinder werd ik tot vervelens toe gecontacteerd door koppels die een trio wilden ondernemen, maar op OkCupid kan je heel duidelijk aangeven welk type relatie je zoekt. Het is ook meer op liefde gericht, terwijl Tinder toch echt een vleeskeuring blijft."

Naast deze apps bestaan er ook datingsites voor polyamorie, zoals polyamory.dating en polyamoriematch.nl. En dan zijn er nog de Meetup-groepen, waar allerlei evenementen voor vrije vogels worden georganiseerd. Kan non-monogamie de norm worden? "We staan vandaag voor immense uitdagingen wat nieuwe relatievormen betreft", zegt Ponnet. "Toch ken ik in de praktijk weinig succesverhalen. Vaak voelt een van de partners zich toch niet goed bij de vrijheid."

"Ook maakt het ons niet per se gelukkiger: voor een kleine groep kan het misschien werken, maar een intieme en exclusieve band blijft biologisch gezien belangrijk. Een extra partner kan erg ontwrichtend zijn voor die intimiteit: er komt een breuk in het vertrouwen en het veiligheidsgevoel wordt geschonden, wat vaak ontaardt in een staat van angst, alertheid en jaloezie. Het is dus zeker niet dé oplossing voor relationele problemen zoals overspel."